Tạp chí Khoa học Công nghệ Nông nghiệp Việt Nam - Số 1(86)/2018 TUYỂN CHỌN DÒNG LÚA THAN NGẮN NGÀY, PHẨM CHẤT CAO Lê Hữu Hải 1, Huỳnh Thị Huế Trang 1

Tài liệu tương tự
Tựa

Microsoft Word BÁO CÁO K?T QU? NGHIÊN C?U CH?N T?O GI?NG LÚA THU?N PB10

KẾT QUẢ THỰC HIỆN DỰ ÁN “NGHIÊN CỨU CÁC BIỆN PHÁP KỸ THUẬT CANH TÁC VÀ CÔNG NGHỆ SAU THU HOẠCH NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ, CHẤT LƯỢNG NGÔ HÀNG HÓA CHO ĐỒN

Microsoft Word - 01-NN-NGUYEN THANH TRUC(1-8)042

Microsoft Word - Tap chi so _1_.doc

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC TÂY NGUYÊN NGUYỄN VĂN BẮC NGHIÊN CỨU MỘT SỐ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT CANH TÁC HIỆU QUẢ TRÊN ĐẤT LÚA NƢỚC TẠI HUYỆN BÙ

Khoa hoc - Cong nghe - Thuy san.indd

Khoa hoc - Cong nghe - Thuy san.indd

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG LÊ THỊ PHƢƠNG THANH THÀNH NGỮ, TỤC NGỮ TRONG TRUYỆN NGẮN MA VĂN KHÁNG Chuyên ngành: Ngôn ngữ học Mã số:

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc DANH SÁCH TÂN CỬ NH

BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TRƯỜNG ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG CÁN BỘ, CÔNG CHỨC LAO ĐỘNG - XÃ HỘI Chủ biên: TS. Nguyễn T

BG CNheo full.doc

ENews_CustomerSo2_

CƠ QUAN CỦA ĐẢNG BỘ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TỈNH LÂM ĐỒNG - TIẾNG NÓI CỦA ĐẢNG BỘ, CHÍNH QUYỀN, NHÂN DÂN LÂM ĐỒNG Tòa soạn: 38 QUANG TRUNG - ĐÀ LẠT Điệ

cachetsaodangchuachet_2016MAY16

Microsoft Word - 06-CN-TRAN HUU DANH(43-51)

ĐỀ CƯƠNG BÁO CÁO CHÍNH TRỊ TRÌNH ĐẠI HỘI ĐẢNG BỘ TỈNH LẦN THỨ XV

1

a VĂN PHÒNG CHÍNH PHỦ CỤC KIỂM SOÁT THỦ TỤC HÀNH CHÍNH ĐIỂM BÁO Ngày 16 tháng 01 năm 2019

Microsoft Word - GT modun 04 - Nhan dan ong

Microsoft Word - 03-KTXH-NGUYEN QUOC NGHI( )027

8 món ăn để sống mạnh khỏe

PHÓNG SANH VẤN ĐÁP

73 năm trôi qua, thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám đã cho thấy bài học đoàn kết, lấy dân làm gốc có ý nghĩa sâu sắc. Những ngày mùa Thu tháng Tám của

Microsoft Word - GT Phuong phap thi nghiem.doc

THƯ MỤC SÁCH ÔN LUYỆN THI TỐT NGHIỆP THPT QUỐC GIA NĂM 2018 Thư viện Trường THPT Lê Quý Đôn 1

PHỤ NỮ VIỆT NAM - NHỮNG CÂY LAU BẰNG THÉP

Chăm sóc sức khỏe gia đình khi chế biến thức ăn

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG NGUYỄN THỊ THU HIỀN XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA CƠ SỞ Ở PHƯỜNG NINH PHONG, THÀNH PHỐ

BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA TP. HỒ CHÍ MINH & QUY CHẾ HỌC VỤ Tài liệu dành cho sinh viê

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM QCVN :2013/BNNPTNT QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA VỀ KHẢO NGHIỆM GIÁ TRỊ CANH TÁC VÀ SỬ DỤNG CỦA GIỐNG MÍA Natio

năm TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LONG TRƯỜNG

Microsoft Word - Ēiễm báo

Số 214 (6.832) Thứ Tư, ngày 2/8/ Việt Nam sẽ trở thành cầu nối của Mozambique vớ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG NGUYỄN DOÃN ĐÀI QUẢN LÝ DI TÍCH LỊCH SỬ VĂN HÓA ĐÌNH HUỀ TRÌ, XÃ AN PHỤ, HUYỆN KIN

Thảo luận nhóm về các lựa chọn sinh con Thảo luận nhóm về các lựa chọn sinh con Bởi: Voer Cpas Thảo luận nhóm về các lựa chọn sinh con Người hướng dẫn

ĐẢNG BỘ TỈNH BÌNH ĐỊNH

BÀI TRÌNH BÀY CỦA BỘ TRƯỞNG TRẦN HỒNG HÀ TẠI PHIÊN HỌP TOÀN THỂ HỘI NGHỊ VỀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG, THÍCH ỨNG VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬ

Khoa hoc - Cong nghe - Thuy san.indd

HỎI - ĐÁP VỀ AN TOÀN THỰC PHẨM CHO NGƯỜI CHẾ BIẾN, KINH DOANH THỨC ĂN ĐƯỜNG PHỐ Hà Nội -2016

tomtatluanvan.doc

BỘ TÀI CHÍNH CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc Số: 220/2010/TT-BTC Hà Nội, ngày 30 tháng 12 năm 2010

TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI KHOA Y HỌC CỔ TRUYỀN BỆNH HỌC NỘI KHOA Y HỌC CỔ TRUYỀN SÁCH ĐÀO TẠO BÁC SĨ CHUYÊN KHOA Y HỌC CỔ TRUYỀN (Tái bản lần thứ nhất c

TỔNG HỢP, SƯU TẦM VÀ BIÊN SOẠN BỞI NGUYỄN TRƯỜNG THÁI TỔNG HỢP 1090 CÂU TRẮC NGHIỆM ĐỊA LÍ 12 THEO BÀI BÀI 2. VỊ T

ptdn1254

1 Triệu Châu Ngữ Lục Dịch theo tài liệu của : Lư Sơn Thê Hiền Bảo Giác Thiền Viện Trụ Trì Truyền Pháp Tứ Tử Sa Môn Trừng Quế Trọng Tường Định. Bản khắ

LỜI CẢM ƠN Tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn tới Ban giám hiệu, Phòng Đào tạo Đại học, Bộ môn Điều Dưỡng đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá

ẤN QUANG PHÁP SƯ VĂN SAO TỤC BIÊN ẤN QUANG PHÁP SƯ VĂN SAO TỤC BIÊN Giảng giải: Đại Sư Ấn Quang Việt dịch: Bửu Quang Tự đệ tử Như Hòa PHẦN MƯỜI HAI 19

BỘ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGUYỄN TẤT THÀNH KỲ THI TUYỂN SINH ĐẠI HỌC Môn thi: SINH HỌC Thời gian làm bài: 40 phút; (30 câu trắc nghiệm) Mã

TỔNG LIÊN ĐOÀN LAO ĐỘNG VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNG CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập Tự do Hạnh phúc DANH MỤC NGÀNH ĐÚNG, NGÀNH PH

Cảm nghĩ của em về người cha thân yêu

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP.HCM

50. Làm cách nào để người ta ngoan ngoãn bước vào trại tù mặc dù không biết trước ngày về? Đó là câu hỏi mà nhiều người không bị nếm mùi «học tập cải

SỔ TAY NHÂN VIÊN SỔ TAY NHÂN VIÊN

BUU SON KY ` H U ONG -D AI. PHONG THAN `ˆ U (N OC MAT ME. HIÈN) ˆ T AI BAN Yˆ eu C`au ˆ Phoˆ Bien ˆ Rong ˆ. Rãi In Lai. Theo An ˆ Ban 2011 BUU SON KY

Microsoft Word - Giao duc va nang cao suc khoe.doc

BÁO CÁO THƯỜNG NIÊN 2018 BÁO CÁO THƯƠNG NIÊN

Microsoft Word - bcb doc

Microsoft Word - Hmong_Cultural_Changes_Research_Report_2009_Final_Edit.doc

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG NGUYỄN NGỌC QUANG HẦU ĐỒNG TẠI PHỦ THƯỢNG ĐOẠN, PHƯỜNG ĐÔNG HẢI 1, QUẬN HẢI AN, TH

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH AN GIANG CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc Số: 01 /QĐ-UBND An Giang, ngày 02 tháng 01 năm 2019 QUYẾT

a VĂN PHÒNG CHÍNH PHỦ CỤC KIỂM SOÁT THỦ TỤC HÀNH CHÍNH ĐIỂM BÁO Ngày 09 tháng 5 năm 2017

Thuyết minh về hoa sen – Văn mẫu lớp 8

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ BỆNH VIỆN LỚP QUẢN LÝ BỆNH VIỆN KHÓA 8 ( ) STT Tên đề tài Tên tác giả Giáo viên hướng dẫn 1 Đáp ứng nhu cầu chăm sóc

N ĐẠI HỌC ĐÀNẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TRẦN NGỌC DUY GIẢI PHÁP MARKETING TÍN DỤNG BÁN LẺ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT N

Microsoft Word - New Microsoft Office Word Document _2_

BCTN 2017 X7 MG thay anh trang don.cdr

nhungvuVCthamsatdanlanhvotoi_2018APR18_wed

Đề 11 – Giới thiệu về một loài cây hoặc loài hoa.(cây mai) – Phát triển kỹ năng làm bài văn chọn lọc 9

ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP. HCM TRƯỜNG TRUNG HỌC THỰC HÀNH - ĐHSP KẾT QUẢ KỲ THI THPT QUỐC GIA NĂM 2016 Stt Lớp 12 Họ và tên Giới tính Điểm số các bài

BỘ CÔNG THƯƠNG VIỆN NGHIÊN CỨU THƯƠNG MẠI PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN Tháng

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HCM TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập Tự do Hạnh phúc BẢNG ĐIỂM Họ tên : Nguyễn Văn Đông

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

Hương Cốm mùa Thu ********* Chúng tôi đi xa, cứ mỗi độ thu về thường nhớ đến món cốm ở quê nhà. Hương cốm theo chúng tôi đi suốt tuổi thơ, lớn lên, hư

RHCO1 ĐIỀU KHOẢN SẢN PHẨM BẢO HIỂM BỔ TRỢ BẢO HIỂM CHĂM SÓC SỨC KHỎE ĐÓNG PHÍ ĐỊNH KỲ (Được phê chuẩn theo Công văn số 16678/BTC-QLBH ngày 22 tháng 11

1 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG NGÔ THỊ NĂM NGHIÊN CỨU TRỒNG THỬ NGHIỆM HAI GIỐNG DƯA CHUỘT BAO TỬ MIRABELLE VÀ MIMOZA TRONG ĐIỀU KIỆN SINH T

Báo cáo thường niên 2017

Mười Vạn Câu Hỏi Vì Sao?: Toán Học Chia sẽ ebook : Tham gia cộng đồng chia sẽ sách : Fanpage :

Microsoft Word Dieu khoan cham soc suc khoe khau tru chi phi bao hiem rui ro - print

TRUNG TÂM CON NGƯỜI VÀ THIÊN NHIÊN NÔNG NGHIỆP TÂY BẮC: NHẬN DIỆN THÁCH THỨC VÀ ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN TRONG BỐI CẢNH BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU Nhà xuất bản Tha

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHIÃ VIỆT NAM

Thứ Sáu (15, Tháng Năm, Đinh Dậu) Năm thứ 53 Số: 9731 Báo điện tử: Quảng Ninh CƠ QUAN CỦA ĐẢNG BỘ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT

Microsoft Word - Tiem nang ung dung cong nghe cao DBSCL.doc

Số 130 (7.478) Thứ Sáu ngày 10/5/2019 XUẤT BẢN TỪ NĂM http:

Cà Mau sẽ biến mất? Các nhà khoa học cảnh báo nếu không có giải pháp quyết liệt, bá

UM-VN A

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG ĐẶNG THỊ THU TRANG RÈN LUYỆN KỸ NĂNG HÁT CHO SINH VIÊN NGÀNH GIÁO DỤC TIỂU HỌC TRƯ

Số 81 (7.064) Thứ Năm, ngày 22/3/ XUẤT BẢN TỪ NĂM 1985 Sáng

Số 145 (7.493) Thứ Bảy ngày 25/5/2019 XUẤT BẢN TỪ NĂM http:

Chế độ ăn uống, kiêng kị cho người mắc bệnh tiểu đường (Đái tháo đường) ( Tiểu đường còn được gọ

Tạp chí Kinh tế và Quản trị Kinh doanh Journal of Economics and Business Administration Chuyên mục: Thông tin & Trao đổi - TẠP CHÍ KINH TẾ & QUẢN TRỊ

Giới thiệu chiếc bánh chưng ngày Tết – Văn mẫu lớp 9

Hợp tác vì sức khỏe phổi CHƯƠNG TRÌNH HỘI NGHỊ VNRS 2019 Thời gian: Thứ 6 ngày 19 tháng 07 năm 2019 HỘI TRƯỜNG NGỌC VỪNG 7:00-9:30 ĐẠI HỘI HỘI HÔ HẤP

huong dan du phong lay truen tu me sang con 31.3_Layout 1.qxd

1 Những chuyện niệm Phật cảm ứng, nghe được. 1- Sát sanh bị đoản mạng. Tác giả : Cư sĩ Lâm Khán Trị Dịch giả : Dương Đình Hỷ Cổ đức có nói : Tâm có th

Số 298 (6.916) Thứ Tư, ngày 25/10/ Phấn đấu đưa kim ngạch thương mại Việt Nam -

Bản ghi:

TUYỂN CHỌN DÒNG LÚA THAN NGẮN NGÀY, PHẨM CHẤT CAO Lê Hữu Hải 1, Huỳnh Thị Huế Trang 1 TÓM TẮT Võ Duy Khánh 1, Đoàn Thị Ngọc Thanh 1 Từ 500 cá thể hạt lúa có gạo lức màu đen đồng nhất, dùng ky thuật điện di protein SDS-PAGE - đã chọn lọc được 24 cá thể hạt có hàm lượng amylose thấp và protein cao, được ký hiệu từ dòng D1, D2... đến D24. 24 cá thể này trồng trong nhà lưới, sau khi kiểm tra độ thuần đã chọn được chín dòng là D1, D2, D7, D8, D10, D13, D20, D23 và D24. Sau khi đánh giá các tính trạng hình thái nông học, phẩm chất hạt, đã chọn ba dòng lúa than triển vọng là D10, D13 và D20. Kết quả trồng khảo nghiệm diện hẹp ba dòng lúa than D10, D13 và D20 trong ba vụ liên tiếp đã chọn được dòng D13 có thời gian sinh trưởng 90 ngày, gạo lức màu đen đồng nhất, dạng hạt trung bình, khối lượng 1.000 hạt là 20,69 g, hàm lượng amylose (gạo trắng) là 14,89%, độ trở hồ và độ bền gel thuộc nhóm mềm cơm, hàm lượng protein khá cao (9,04%). Từ khóa: Lúa than, gạo đen, chọn lọc, amylose thấp, protein cao I. ĐẶT VẤN ĐỀ Giống lúa có gạo lức màu đen - thường được gọi là lúa có gạo đen hay lúa than, lúa đen (black rice). Giống lúa than có nhiều dạng hạt khác nhau: hạt dài, hạt trung bình, hạt ngắn. Ở Trung Quốc, giống gạo đen đã được trồng từ rất lâu và dành riêng cho vua chúa (gạo hoàng gia). Gạo đen đã được sử dụng từ lâu trong y học dân gian ở châu Á (Sim, G.S. et al. 2007). Kushwawa, U.K.S. (2016) đã tổng hợp những lợi ích mang lại từ gạo đen như sau: Tăng cường sức khỏe, kéo dài tuổi thọ; bảo vệ tim, giảm xơ vữa động mạch; kiểm soát huyết áp; giảm nguy cơ đột quỵ ở phụ nữ; cải thiện hoạt động của hệ tiêu hóa; chống viêm; giảm dị ứng; giải độc cơ thể; cải thiện lipid; giảm nguy cơ bệnh tiểu đường; cải thiện thị giác; kiểm soát tình trạng tăng cân; giảm sự phát triển của bệnh ung thư; giảm rủi ro loãng xương; tăng cường sự phát triển của tóc; giảm nguy cơ bệnh hen suyển; chống chất oxy hóa. Gạo đen còn là thực phẩm tuyệt vời của thiên nhiên và là loại dược liệu hỗ trợ cho nhiều loại bệnh. Hàm lượng chất sắt, calcium và chất xơ tiêu hóa trong gạo đen lần lượt là 26,40 mg/kg, 137,70 mg/kg và 2,37 mg/100g - so với gạo trắng lần lượt là 4,8 mg/kg, 50,04 mg/kg và 1,74 mg/100 g (Lê Hữu Hải và ctv., 2010). Gạo đen có chỉ số hấp thu đường huyết (glycemic index - GI) rất thấp so với gạo trắng, GI của gạo đen là 50 so với gạo trắng là 89 (Havard Medical School, 2012). Bài viết trình bày kết quả tuyển chọn các dòng lúa có gạo lức màu đen bằng ky thuật điện di protein SDS-PAGE; phân tích các chỉ tiêu về phẩm chất hạt để tuyển chọn được dòng lúa có gạo lức màu đen đồng nhất, phẩm chất cao và ngắn ngày. II. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1. Vật liệu nghiên cứu Mẫu hạt của giống lúa có gạo lức màu đen được nhập nội từ Trung Quốc trong năm 2012. 2.2. Phương pháp nghiên cư u 2.2.1. Chọn lọc những dòng lúa than có hàm lượng protein cao, amylose thấp và có thời gian sinh trưởng ngắn hơn 100 ngày - Dùng ky thuật điện di protein SDS - PAGE để phân tích hàm lượng protein. - Phương pháp phân tích hàm lượng amylose: Thực hiện theo TCVN 5716-1:2008 (Phương pháp xác định hàm lượng amylose trong hạt gạo). Hàm lượng amylose được phân loại theo thang đánh giá của IRRI (2002): Amylose (%) Đánh giá Phân loại gạo 10-19 Thấp Gạo dẻo 20-25 Trung bình Gạo mềm >25 Cao Gạo cứng - Phương pháp đánh giá độ trở hồ: Thông qua phản ứng của hạt gạo trong dung dịch KOH 1,7%, ở nhiệt độ phòng sau 23 giờ; đánh giá độ lan rộng và độ trong suốt của hạt gạo theo thang điểm của IRRI (2002) được chia thành 7 cấp: Phân nhóm Cấp trở hồ Nhiệt độ hóa hồ ( o C) Cao Cấp 1-3 75-79 Trung bình Cấp 4-5 70-74 Thấp Cấp 6-7 55-69 Các cá thể được tuyển chọn có có hàm lượng protein cao, amylose thấp được trồng trong nhà lưới 1 Trường Đại học Tiền Giang 3

để kiểm tra, đánh giá độ thuần và chọn những cá thể có thời gian sinh trưởng ngắn hơn 100 ngày. 2.2.2. Đánh giá các yếu tố cấu thành năng suất và phân tích các chỉ tiêu về phẩm chất hạt Ba cá thể được chọn lọc là ba dòng lúa than (ký hiệu là D10, D13 và D20) được trồng khảo nghiệm diện hẹp ngoài đồng với diện tích lô thí nghiệm 20 m 2, 4 lần lặp lại; giống đối chứng (ĐC) là giống lúa cẩm Cai Lậy (Quyết định số 387/QĐ-TT-CLT ngày 17/8/2012 về việc: Công nhận giống cây trồng nông nghiệp mới Giống lúa thuần lúa cẩm Cai Lậy ). Gieo mạ khay, tuổi mạ 12 ngày, cấy 1 tép/ buội, khoảng cách cấy 15 cm 20 cm, công thức phân bón 90-60-60 kg NPK/ha. Phân tích các chỉ tiêu để đánh giá phẩm chất hạt: màu sắc gạo lức, nhiệt độ hóa hồ, độ bền gel, hàm lượng amylose - được đánh giá dựa theo Hệ thống Đánh giá Tiêu chuẩn Cây lúa của Viện Nghiên cứu Lúa Quốc tế (IRRI, 2002); phân tích hàm lượng protein theo phương pháp Bradford (Coomassie Brilliant Blue G - 250). Các mẫu hạt gạo dùng để phân tích nhiệt hóa hồ, độ bền gel, hàm lượng amylose, protein - đều sử dụng dưới dạng gạo lức. 2.2.3. Phương pháp xử lý số liệu Số liệu được xử lý thống kê bằng phần mềm SPSS (ver.16) và phương pháp Duncan s test với mức sai khác có ý nghĩa α = 0,05. 2.3. Thời gian và địa điểm nghiên cư u - Thực hiện trong hai vụ (Đông Xuân 2014-2015 và Hè Thu sớm 2015) tại phòng thí nghiệm và nhà lưới của Khoa Nông nghiệp và Công nghệ thực phẩm, Trường Đại học Tiền Giang (xã Long An, huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang). - Thí nghiệm đồng ruộng thực hiện liên tục trong ba vụ (Hè Thu sớm 2016, Hè Thu chính vụ 2016 và Đông Xuân 2016-2017) tại xã My Thành Nam, huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang. III. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 3.1. Chọn lọc những dòng lúa than có hàm lượng protein cao, amylose thấp và thời gian sinh trưởng ngắn hơn 100 ngày 3.1.1. Điện di protein SDS-PAGE tuyển chọn cá thể có hàm lượng protein cao và amylose thấp 500 cá thể hạt có gạo lức màu đen đồng nhất được dùng để tiến hành điện di protein nhằm chọn lọc những cá thể có hàm lượng amylose thấp và hàm lượng protein cao, được thể hiện qua các giếng của phổ điện di có band waxy nhạt (amylose thấp) và band α-glutelin đậm (protein cao). Điện di protein các dòng lúa than cho thấy band protein ở các giếng có màu đậm, nhạt khác nhau. Điều này chứng tỏ giữa các cá thể trong cùng một giống có biến động về hàm lượng amylose và protein (Hình 1). Qua kết quả phổ điện di hình 1, cá thể ở giếng số 2 được chọn - thể hiện band waxy nhạt và band α-glutelin đậm so với các cá thể còn lại. Giếng 1 2 3 4 5 6 7 8 Hình 1. Phổ điện di các cá thể lúa than Waxy 60KDA Prolutelin 57KDA α-glutelin 37-39KDA Globulin 26KDA β-glutelin 22-23KDA Kết quả đã chọn lọc được 24 cá thể hạt lúa than có phổ điện di thể hiện band waxy nhạt và band α-glutelin đậm. Các cá thể hạt đã tuyển chọn được trồng trong nhà lưới để ghi nhận các đặc tính nông học, phân tích các chỉ tiêu về phẩm chất hạt. 3.1.2. Tuyển chọn các dòng lúa than có hàm lượng protein cao, amylose thấp và có thời gian sinh trưởng ngắn hơn 100 ngày Các cá thể hạt lúa than được ký hiệu từ dòng D1, D2... đến D24, lấy ½ hạt của 24 cá thể này (phần có chứa phôi) đem ủ nảy mầm trong đĩa petri được lót giấy thấm bảo hòa nước, sau 7 ngày đem trồng trong nhà lưới. Thu hạt của từng dòng riêng biệt, tiến hành xác định độ trở hồ và điện di protein để kiểm tra độ thuần về phẩm chất. Kết quả đánh giá độ trở hồ tất cả 24 dòng lúa than đã được chọn đều thể hiện hạt gạo tan ra hoàn toàn và trong - cấp 7 (Hình 2). Kiểm tra độ thuần của 24 dòng lúa bằng ky thuật điện di protein SDS-PAGE cho thấy có chín dòng lúa than D1, D2, D7, D8, D10, D13, D20, D23 và D24 có các band màu đồng nhất - thể hiện thuần nhất về phẩm chất; các dòng còn lại không thuần nhất - thể hiện qua các band màu đậm nhạt khác nhau. Qua kết quả xác định độ trở hồ và kiểm tra độ thuần - đã chọn ra chín dòng lúa than là D1, D2, D7, D8, D10, D13, D20, D23 và D24. Tiến hành phân tích hàm lượng protein và amylose của chín dòng lúa than này. Kết quả trình bày ở bảng 1 cho thấy hàm lượng protein của chín dòng lúa than khá cao (từ 12,05% đến 13,65%) và amylose trung bình (từ 20,75% đến 22,76%). Do gạo đen được sử dụng dưới dạng gạo lức, nên ban đầu đã phân tích hàm lượng amylose trên hạt gạo lức. Hạt gạo lức của các dòng lúa than và giống ĐC đều có màu đen hoặc nâu đen (chứa hàm lượng anthocyanin cao) - anthocyanin đã hoà tan trong dung dịch mẫu đo hàm lượng amylose. 4

Hình 2. Kết quả đánh giá độ trở hồ thông qua độ phân hủy kiềm của các dòng lúa than (Hè - Thu sớm, 2015) Bảng 1. Hàm lượng amylose và hàm lượng protein của chín dòng lúa than ở vụ thứ nhất (Đông Xuân 2014-2015, Châu Thành, Tiền Giang) STT Dòng Hàm lượng amylose (%) Ghi chú: : Phân tích trên hạt gạo lức Hàm lượng protein (%) 1 D1 21,29 13,65 2 D2 21,25 12,94 3 D7 22,26 12,40 4 D8 20,75 13,29 5 D10 21,1 12,94 6 D13 21,94 12,05 7 D20 22,76 12,94 8 D23 21,29 12,76 9 D24 21,75 13,47 Chín dòng lúa than này được trồng trong nhà lưới, kết quả ghi nhận như sau: - Thời gian sinh trưởng: Chín dòng lúa than đều có thời gian sinh trưởng là 90 ngày và giống ĐC là 85 ngày. Thời gian sinh trưởng chín dòng lúa than phù hợp với điều kiện sản xuất thâm canh 3 vụ/năm. Đặc tính nông học, thành phần năng suất, năng suất và phẩm chất hạt được trình bày ở bảng 2. Kết quả bảng 2 cho thấy số bông/m 2 của các dòng lúa than từ 223,20 bông/m 2 đến 328,60 bông/m 2, khác biệt không có ý nghĩa thống kê so với giống ĐC. Số hạt chắc/bông đều cao hơn và khác biệt có ý nghĩa thống kê so với giống ĐC; trong đó, dòng D8 có số hạt chắc trên bông cao nhất là 126,60 hạt/bông và tương đương các dòng D10, D20, D23, thấp nhất là giống ĐC (88,70 hạt chắc/bông). Chiều dài bông của các dòng lúa than biến động từ 24,50 cm đến 26,70 cm và khác biệt không có ý nghĩa thống kê so với giống ĐC. Tên giống/ dòng Số bông/m 2 Bảng 2. Đặc điểm nông học, thành phần năng suất và phẩm chất hạt của chín dòng lúa than (Hè Thu sớm 2015, Châu Thành, Tiền Giang) Số hạt chắc/bông Chiều dài bông (cm) Tỷ lệ chắc (%) Khối lượng 1000 hạt (g) Năng suất lý thuyết (tấn/ha) Chiều dài hạt (mm) Độ trở hồ (cấp) ĐC 328,60 88,70 e 23,90 96,70 a 20,30 6,30 7,30 5 D1 248,00 101,00 bcd 25,30 87,30 bc 19,10 4,80 5,70 6 D2 285,20 96,30 cd 24,80 88,80 abc 19,00 5,00 5,70 5 D7 248,00 102,10 bcd 25,70 92,30 ab 19,40 5,10 5,60 5 D8 266,60 126,60 a 25,40 88,90 abc 18,60 6,50 5,80 5 D10 266,60 119,60 ab 26,70 91,20 ab 19,70 6,50 5,60 6 D13 291,40 99,30 bcd 260,00 81,60 c 18,60 5,40 5,70 5 D20 248,00 111,00 abc 26,10 87,50 bc 19,80 5,80 5,80 6 D23 248,00 113,30 abc 24,50 85,20 bc 19,50 5,60 5,70 5 D24 223,20 100,70 bcd 25,10 85,60 bc 19,70 4,60 5,60 5 F ns * ns * ns ns CV (%) 12,7 5,2 4,3 5,2 3,7 14,7 Ghi chú: Những số trong một cột có cùng chữ theo sau giống nhau thì không khác biệt có ý nghĩa thống kê; *: khác biệt có ý nghĩa 5%; ns: không khác biệt. 5

Khối lượng 1.000 hạt thấp ( từ 18,60 g đến 19,80 g) và khác biệt không có ý nghĩa thống kê so với giống ĐC (20,30 g); so với các giống lúa phổ biến hiện nay, các dòng lúa than có khối lượng 1000 hạt khá thấp. Tỷ lệ hạt chắc các dòng lúa than đều khá cao (từ 81,60% đến 92,30%) so với ĐC là 96,70%. Năng suất lý thuyết của các giống/dòng tương đương nhau - khác biệt không có ý nghĩa: từ 4,60 tấn/ha (dòng D24) đến 6,50 tấn/ha (dòng D8 và dòng D10) so với 6,30 tấn/ha (giống ĐC). Chiều dài hạt của giống ĐC là 7,20 mm, cao hơn so với các dòng lúa than (từ 5,60 cm đến 5,80 mm). Theo bảng phân hạng (IRRI, 2002), chiều dài hạt gạo của các dòng lúa than thuộc nhóm trung bình và của giống ĐC thuộc nhóm gạo hạt dài. Tiêu chuẩn tối hảo cho phẩm chất gạo tốt là có độ trở hồ trung bình. Vì độ trở hồ có liên hệ một phần với hàm lượng amylose của tinh bột, đây là yếu tố quyết định đến phẩm chất hạt gạo khi nấu (Bùi Chí Bửu và Nguyễn Thị Lang, 2000). Kết quả phân tích độ trở hồ của của các dòng lúa than cho thấy có ba dòng (D1, D10 và D20) có độ trở hồ thấp (cấp 6), 6 dòng còn lại đều có độ trở hồ trung bình (cấp 5) và so với ĐC có độ trở hồ trung bình (cấp 5). Như vậy, chín dòng lúa than có độ trở hồ từ cấp 5 đến 6, được xếp vào nhóm có độ trở hồ trung bình đến thấp. Qua kết quả trồng trong nhà lưới để ghi nhận đặc tính nông học, các thành phần năng suất, năng suất lý thuyết và kết hợp việc phân tích dạng hạt, độ trở hồ của chín dòng lúa than - đã chọn lọc được năm dòng lúa than là D8, D10, D13, D20 và D23. Năm dòng lúa than này sẽ tiếp tục được phân tích xác định hàm lượng protein và amylose. Tên giống/dòng Đông Xuân Ghi chú: : Phân tích trên hạt gạo lức Bảng 3. Hàm lượng protein và amylose của năm dòng lúa than (Đông Xuân và Hè Thu sớm 2015, Châu Thành, Tiền Giang) Hàm lượng protein (%) Hàm lượng amylose (%) Hè Thu sớm Trung bình Đông Xuân Hè Thu sớm Trung bình ĐC - 8,65 8,65-24,70 24,70 D8 13,29 8,68 10,99 20,75 24,50 22,63 D10 12,94 10,31 11,63 21,1 23,88 22,49 D13 12,05 10,45 11,25 21,94 22,58 22,26 D20 12,94 9,15 11,05 22,76 23,49 23,13 D23 12,76 8,51 10,64 21,29 22,73 22,01 Kết quả ghi ở bảng 3 cho thấy hàm lượng amylose (gạo lức) của năm dòng lúa than trong vụ Đông Xuân biến động từ 20,75% đến 22,76% và trong vụ Hè Thu sớm từ 22,58% đến 24,50% - so với hàm lượng amylose của giống ĐC là 24,70%. Hàm lượng amylose ở vụ Đông Xuân luôn thấp hơn so với vụ Hè Thu sớm. Kết quả ghi nhận này phù hợp với nhận định của Jennings và cộng tác viên (1979): Hàm lượng amylose bị ảnh hưởng bởi môi trường và có thể biến động ± 6% khi trồng ở nơi này so với nơi khác hay trồng từ vụ này sang vụ khác. Hàm lượng protein trung bình của năm dòng lúa than từ 10,64% đến 11,63%, cao hơn so với ĐC là 8,65%. Hàm lượng protein của năm dòng lúa than ở của vụ Đông Xuân đều 12%, sang vụ Hè Thu sớm hàm lượng protein các dòng lúa than đều giảm. Kết quả trồng trong nhà lưới để khảo sát các đặc tính nông học, các chỉ tiêu về năng suất, thành phần năng suất và phẩm chất của chín dòng lúa than - đã chọn ba dòng lúa than là D10, D13 và D20. 3.2. Kết quả đánh giá các tính trạng hình thái nông học, năng suất và phẩm chất hạt của ba dòng lúa than D10, D13 và D20 Kết quả trồng khảo nghiệm diện hẹp ba dòng lúa than D10, D13 và D20 trong ba vụ liên tiếp - được trình bày ở bảng 4. Qua bảng 4 cho thấy: Chiều cao cây trung bình lúc trổ của các giống/dòng trong khoảng từ 95 cm đến 101,01 cm; chiều cao tăng dần từ vụ 1 sang vụ 2 và vụ 3 với khác biệt có ý nghĩa thống kê. Cả ba dòng lúa than và giống ĐC đều có tỷ lệ chồi hữu hiệu trung bình khá cao (từ 78,72% đến 87,11%). Hạt chắc/bông biến động nhiều theo mùa vụ và giống (từ 59,43 hạt đến 142,08 hạt); hạt chắc/bông, tăng dần từ vụ 1 (63,99 hạt) sang vụ 2 (73,36 hạt) và vụ 3 (128,40 hạt) và khác biệt có ý nghĩa thống kê. Số hạt chắc/bông trung bình của các giống/dòng đều tương đương nhau (từ 88,33 hạt đến 89,33 hạt). Số bông/m 2 trung bình của ba dòng lúa than và giống ĐC cũng tương đương nhau (từ 330,50 bông/m 2 đến 369,00 bông/m 2 ). Khối lượng 1.000 hạt trung bình 6

của ba dòng lúa than tương đương nhau (từ 20,51 g đến 20,69 g) và khác biệt có ý nghĩa so với giống ĐC (21,72 g); khối lượng 1.000 hạt cũng biến động theo mùa vụ. Năng suất lý thuyết trung bình của ba dòng lúa than đều tương đương nhau (từ 5,85 tấn/ha đến 5,91 tấn/ha), thấp hơn so với giống ĐC là 6,95 tấn/ha; năng suất của hai vụ Hè Thu (vụ 1 và vụ 2) tương đương nhau và thấp hơn so với năng suất của vụ Đông Xuân. Kết quả phân tích các chỉ tiêu về phẩm chất hạt của ba dòng lúa than (D10, D13 và D20) và giống ĐC được trình bày chi tiết ở bảng 5. Bảng 5. Độ trở hồ, độ bền gel hàm lượng amylose, protein của ba dòng lúa than D10, D13 và D20 qua ba vụ trồng khảo nghiệm (Hè Thu sớm 2016, Hè Thu chính vụ 2016 và Đông Xuân 2016-2017, Cai Lậy, Tiền Giang) Giống Độ trở hồ (cấp) Độ bền gel (mm) 1 2 3 TB giống 1 2 3 TB giống ĐC 5,67 a-e 5,78 a-e 5,56 abc 5,67 A 91,33 de 69,33 a 92,67 ef 84,44 D10 5,22 ab 4,67 a 6,72 cde 5,54 A 88,00 de 64,00 a 95,67 f 82,56 D13 6,89 de 6,39 b-e 6,94 e 6,74 B 87,33 cde 81,0 bc 90,00 ef 86,11 D20 6,22 b-e 5,50 abc 5,89 a-e 5,87 A 79,00 b 82,67 cd 94,00 ef 85,22 TB vụ 6,00 AB 5,58 A 6,28 B 86,412 B 74,25 A 93,08 C ns CV (%)=10,56 F giống =6,68** F vụ =3,70* F tương tác =39,00* Giống CV (%)= 4,61 F giống =1,35 ns F vụ =71,90** F tương tác =20,57** Amylose (%) Protein (%) 1 2 3 Giống 1 2 3 Giống ĐC 14,13 a 21,57 e 15,80 b 17,17 D 8,25 a 8,35 a 10,87 c 9,16 D10 15,53 b 16,13 b 17,63 d 16,43 C 8,58 ab 8,61 ab 9,77 bc 8,99 D13 14,17 a 14,43 a 16,07 b 14,89 A 8,93 ab 9,07 ab 9,10 ab 9,04 D20 14,77 a 16,03 b 16,93 c 15,91 B 8,70 ab 8,94 ab 8,00 a 8,55 TB vụ 14,65 A 17,04 C 16,61 B 8,62 A 8,75 A 9,43 B CV (%)=2,50 F giống =8,25** F vụ =19,49** F tương tác =12,41** CV (%)=6,76 F giống =0,63 ns F vụ =6,33** F tương tác =3,52** Ghi chú: 1: Hè Thu sớm 2006, vụ 2: Hè Thu chính vụ 2016, vụ 3: Đông Xuân 2016-2017. Những số trong một cột có cùng chữ theo sau giống nhau thì không khác biệt có ý nghĩa thống kê; **: khác biệt có ý nghĩa 1%; *: khác biệt có ý nghĩa 5%; ns: không khác biệt. : Phân tích trên hạt gạo trắng. Độ trở hồ của dòng D13 ổn định qua các vụ (từ cấp 6 đến cấp 7), thuộc nhóm độ trở hồ thấp; độ trở hồ của dòng D10 và D20 thay đổi qua các vụ; độ trở hồ trung bình của dòng D13 thấp nhất và khác biệt có ý nghĩa so với dòng D10, D20 và giống ĐC. Độ bền gel của ba dòng lúa than và giống ĐC tương đương nhau và thuộc nhóm mềm (chiều dài gel từ 64,00 cm đến 95,67 cm). Hàm lượng amylose (gạo trắng) của ba dòng lúa than và giống ĐC biến động trong khoảng từ 14,13% đến 21,57% và khác biệt có ý nghĩa thống kê; hàm lượng amylose của dòng D13 thấp nhất và ít biến động qua các vụ (từ 14,17% đến 16,07%), hàm lượng amylose trung bình của dòng D13 là 14,89% - thấp hơn và khác biệt có ý nghĩa so với dòng D10 (16,43%), D20 (15,91%) và giống ĐC (17,17%). Hàm lượng amylose trung bình của ba dòng lúa than và giống ĐC khi được phân tích trên hạt gạo trắng luôn thấp hơn so với phân tích trên hạt gạo lức (16,10% so với 23,60%). Theo thang phân loại của IRRI thì dòng D13 thuộc nhóm mềm cơm. Hàm lượng protein trung bình của ba dòng lúa than và giống ĐC tương đương nhau (từ 8,55% đến 9,16%); hàm lượng protein của dòng D13 cũng ít biến động theo mùa vụ (từ 8,93% đến 9,10%); có sự thay đổi hàm lượng protein theo mùa vụ, hàm lượng protein ở vụ Đông Xuân cao hơn so với vụ Hè Thu. Các chỉ tiêu về phẩm chất (độ trở hồ, độ bền gel, hàm lượng amylose và protein) của dòng D13 thể hiện sự vượt trội so với dòng D10 và dòng D20. Ngoài ra, Dòng D13 có gạo lức màu đen đồng nhất và không thay đổi qua các mùa vụ, trong khi đó giống lúa cẩm Cai Lậy màu gạo lức không ổn định, vụ Đông Xuân gạo lức có màu nâu đen nhưng sang vụ Hè Thu sớm có màu nâu tím (Hình 3, 4). Từ các kết quả đã ghi nhận được, dòng D13 được chọn để trồng khảo nghiệm diện rộng trong những mùa vụ tiếp theo. 7

Hình 3a. Gạo lức dòng D13 (vụ Hè Thu sớm) Hình 3b. Gạo lức dòng D13 (vụ Đông Xuân) Hình 4a. Gạo lức lúa cẩm (vụ Hè Thu sớm) Hình 4b. Gạo lức lúa cẩm (vụ Đông Xuân) IV. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 4.1. Kết luận Áp dụng ky thuật điện di protein SDS-PAGE, trồng trong nhà lưới và trồng khảo nghiệm diện hẹp ngoài đồng ba vụ liên tiếp, đã chọn lọc được dòng lúa than D13 với những đặc điểm nổi bậc như: thời gian sinh trưởng 90 ngày; chiều cao cây trung bình 100 cm; nảy chồi khá, tỷ lệ chồi hữu hiệu cao, gạo lức màu đen đồng nhất, dạng hạt trung bình; khối lượng 1.000 hạt là 20,69 g; hàm lượng amylose (14,89%); độ trở hồ và độ bền gel thuộc nhóm mềm cơm; hàm lượng protein khá cao (9,04%); có tiềm năng cho năng suất từ 5 đến 6 tấn/ha và có thể trồng được ở vùng sản xuất 3 vụ lúa/năm của tỉnh Tiền Giang. 4.2. Đề nghị Tiếp tục trồng khảo nghiệm diện rộng dòng lúa than D13 trong các mùa vụ khác nhau, ghi nhận tình hình nhiễm sâu bệnh hại quan trọng, năng suất thực tế, đánh giá tính thích nghi, phân tích đặc điểm di truyền, hàm lượng dinh dưỡng của hạt gạo. TÀI LIỆU THAM KHẢO Bùi Chí Bửu và Nguyễn Thị Lang, 2000. Một số vấn đề cần thiết về gạo xuất khẩu. Nhà xuất bản Nông nghiệp. TP. HCM. Lê Hữu Hải, 2012. Chọn lọc làm thuần giống lúa than đặc sản. Đề tài nghiên cứu khoa học cấp tỉnh; Cơ quan thực hiện: Phòng Nông nghiệp & PTNT Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang; cơ quan quản lý: Sở Khoa học và Công nghệ Tiền Giang. Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 5716-1:2008. Gạo - Xác định hàm lượng amyloza. Jennings P.R, W.R Coffman and H.E Kauffan, 1979. Cải tiến giống lúa. Bản dịch tiếng Việt: Võ Tòng Xuân, Đặng Ngọc Kính và Nguyễn My Hoa. Trường Đại học Cần Thơ. Harvard Medical School, 2012. Harvard Health Publishing. Choosing good carbs with the glycemic index. In: https://www.health.harvard.edu/stayinghealthy/choosing-good-carbs-with-the-glycemicindex. Truy cập ngày 30/9/2017. IRRI, 2002. Standard evaluation system for rice. International Rice Research Institute, Los Baños, Philippines. Kushwaha, U.K.S., 2016. Black Rice: Research, History and Development. Springer: 157-178. Sim, G.S., Lee, D., Kim, J., An, S., Choe, T., Kwon, T., Pyo, H. and Lee, B., 2007. Black rice (Oryza sativa L. var. japonica) hydrolyzed peptides induce expression of hyaluronan synthase 2 gene in HaCaT keratinocytes. Journal of microbiology and biotechnology, 17 (2), p. 271. Abstract Selection of high quality and short duration black rice lines Le Huu Hai, Huynh Thi Hue Trang, Vo Duy Khanh, Doan Thi Ngoc Thanh Twenty four seeds with low amylose and high protein named as D1, D2... to D24 were selected from 500 individual rice seeds by protein electrophoresis SDS-PAGE. Nine lines including D1, D2, D7, D8, D10, D13, D20, D23 and D24 were chosen after evaluating uniformity. Three lines (D10, D13 and D20) were selected after evaluation of agro-morphological traits and grain quality. The black rice line D13 with 90 days duration, uniform black color grain, medium short grain, 1000 grain weight of 20.69 g, amylose content of 14.89% (milled rice), low gelatinization temperature, medium grain protein (9.04%) was selected for further production testing. Keywords: Black rice variety, black grain rice, selection, low amylose, high protein Ngày nhận bài: 10/11/2017 Ngày phản biện: 14/11/2017 Người phản biện: TS. Trần Danh Sửu Ngày duyệt đăng: 11/12/2017 8