CON LtrA va T6I

Kích thước: px
Bắt đầu hiển thị từ trang:

Download "CON LtrA va T6I"

Bản ghi

1

2 CON LtrA va T6I

3 Juan Ramdn JIMENEZ, thi st Tay ban nha, sinh d Moguer ( ), doat Giai thurdng Nobel Van chucrng nan 1956.

4 }UAN RAMON }IMENEZ Giai Nobel Van chuong 1956 CON Lt}A VA TOI AN TIEM XUAT BAN

5 CON Ltf A VA T6I Bfru Y dich Theo ban dich ti*eng Phdp cda Claude Couffon PLATERO ET MOI minh hoa cfra Baltasar Lobo

6 DE TudrG NH AGUEDILLA NGUcrl DAN BA DIEN BANG THUONG d DudNG MAT TRcyl DA Gtil CHO T0l MAY QUA DAU VA HOA CAM CHudNG

7 I. LA RO La R6 la mat con lira nh6, hi6n, c6 long tcy, than hinh 6ng murct, lam cho ta tudng nhu thafty n6 bang bang gon, khong xucyng. Rieng d6i mat, hai mi8ng guo.ng hat huy n, la ran nhu hal con 6c bang thfiy tinh den. N8u,t6i tha long cho nd, n6 tha bo tdi d6ng c6 va dua chi8c m6m ham liap ludt nh? tren nhti.ng chi8c hoa nh6 mau hang, vang hay xadh bi6c... N8u t6i gqi kh : «La RO». nb ti8n lai phia t6i bang budc chan ldc cdc nh6 nh? reo vui nhu ti8ng cudi, nhu mat thtr lac ngr.ra ly tudng nao kh6ng hi8u... 9

8 T6i cho n6 cai gi, nd an cai dd. Nd them an qu}'7t, nho xa, trai sung mau tin.1 nh?t cb giqt mat thfly tinh nh6 ti... N6 dam than va d5u ding nhu ddra be, nhu b6 gai... ; nhung n6 ran r6i va kh6 khan, a ben trodg, Dhur hdn da. Khi nao. ngay chd nhat, toi vdi nd di qua may con ham cu6i chng a trong lang. ben ngurdi than da, chain chap, d6ng danh, ddrng budc lai d6 nhin nb : - Than hinh th6p kh6ng bang... 13ang thep, that day. Bang thep pha v6ij chat I]ac cria cung trang.

9 11. BU M TRANG Dem xu6ng, phon phdt tim va chua chi da mar suong. Nhfrng lan sang mo h6 mau boa ca vd xanh LUG lan lfra a phia ben kia thap chuong nha thdr. Con dudng leo d6c, day dac bang t6i, ti8ng lac, 11

10 cring vdi ilidi c6, va ti8ng hat, lan n6i m6i me, ham mu5n. Thinh linh, mat ngudi dan 6ng van toan den, doi chi8c mfi lu5i trai va cam chi6c dhi nhon, va khuon mat khd col hien ra thap thodng d6 hang theo dam thu6c, ga tdr trong mat ttlp l u lep xep lan vao gidra nhi6u bao than Ion buds ra, hudng v phia chdng toi. =8:gg!c:htaTftbi;:.=h8:gb?udmtrang... Ga lam le thoc mfii ddi sat vao chigc th6, va : iythk!h::gpceug:.nsant 5trnc:in].yT:I;nmg&dihq6c:%:c : di thong thi, kh6i bi o nhi6m, kh6i phai tra ti6n thug nhap canh...

11 Ill. TR0 CHOI LOG SAM T6l Khi La R6 vdi toi, ca hai cring lay bay, v chieu,' sap sfra budc vao anh sang nha nhem sac tim cda ng6 hem ngheo hen dan tdi khtic song can nurdc, chhng toi bat gap ben nh6 kh5n kh6 clang chori tro nhat nhau, ddng vai ben an xin. Dti.a thl doi cai bao tai, ddra thi vd lam thing mh, dtra thi que... 13

12 K8 d6, tubi nhs b6ng cao hti.ng, chting kh6ng phai tram trui dau nhe, cb mang giay nhe, va me chdng n6 - bang cach nao thi chi cd me chthng n6 bi8t th`6i - da cb cach ki8m mi8ng an Oho chtlng, chting try xirng lam hoang tfr : - 86 tao c6 cai d6ng h6 qua quyt bang bac. - com b6 tao cd con ngqua td thi c6 khau sting trurdng. M t thtr d6ng h6 qua quyt bao thdrc tdr rang dong ; mat thtr sdng tl.udng kh6ng gist nbi con d6i ; mat con ngtra s dora tdi con dud.ng chng khb... Bay gid' tdi trb chcri nan tay mtia vbng trbn. Gifra canh than thucrng v6 ngan ay, giqng y6u dt va ngay ngan cia mat dtra con gai nhs, tdr mat noi khac vqng lqi, kh6ng chng ng6n ngfr vdi chting n6, giqng cfit len gi6ng nhu mat voi nudc nh6 nhan trong bang t5i. Be gai la chau chat cda Chim Xanh, cat ti8ng ca nhu nang cong chtia : Em ld g6a phu tr6-6 cfia bcl-d tu-dc 0 R Hat the nao nghe the ay! Hat len di, hay mo vdi m ng, dam tr6 ngheo! Than thoat r6i day thdri trang mien se den, mha xuan vdi ldp mat na dong ham s5 khi8n chting bay hal hhng ngap long nhur gap phai k6 an xin. - Di thai, La R6...

13 IV. NHAT THtrc Chting t6i ddt tay vao ttii, tv nhien the thoi, va cam thay bdng mat lat phat tren vang trdn nhu chi6c cdnh m6ng, tta h6 clang burdc vao rang thong day. Ban ga. con truce con sau, da rtit dau vao ch6 an, tren cac gia chu6ng ga. Chung quanh, thon 8 xanh luc da nhu6m mau tang, tudng chdrhg nhu bi phd len bang bdrc man tim a chinh di n giao dudrng. Xa xa, ta mom thay bi6n trang ngan, vdi dam ba vi iao 15

14 khong dd strc sang. Cdc sam thuqug sao rna chdng d8i thay mau trang! Va chting toi, ttr sam thu'q'ng tren cao nay, chhng toi buong ldri dha cat nhau, nhl~rng ldi dha y vi lt nhieu, ci hai nh6 th6 va t6i tim trong cai vang lang phan nao cda bubi Dhat thtc. Mu5n nhln mat trdi, chtlng toi sfr dung moi thtr : 6ng don sam kh5u, klnh vi6n vgng, cai chai, mi8ng kinh md ; con mat trdi kia, chtlng toi quan sat nd tdr khap cac ch6 : tdr vong lau, ttr cau thang a bai nuoi thd, ttr cfra s6 v a Ida, ttr c6ng sat cia sam gach, qua may 6 kinh mau than mau xanh... Mat trdi lan khuat, mdi trudc day da bi8n m6i mbn d6 vat thanh hai ba lan, tram lan to 16in hcrn vd dep horn dudi dnh sang adh vang thien bi6d van h6a cfia n6, nay, kh6ng phai qua m6i gidi dai dac cfia hoang h6n, mat trdi lam Oho van vat dam ra le bdng va hen mom, tlrdng chtrng mat trdi da danh d8i ttrng mau vang, ti6p d6 tdrng mau bac, d lay d6ng than. Ngoi lang tr6ng gi6ng nhu d6ng xu nho ret ri va mat gia. Bu6n ba va nh6 nhoi thay, nhffng dudng, nhti.ng c6ng trudng. nggn thap, 16i di len d6i! Bang kia, trong bai nu6i. La R6 thoang thffp nhu con lira bah v6 sang that, n6 khac ra, nhur cai bdpg lam bang giay! mat con lira nao khac ay...

15 V. ON LANH Con trang d6i theo chtlng t6i, 16 10, trbn vanh vanh, sang vang vac. Trong cac d6ng c6 mdi me, ta thay m6ng lung nhfrng con de den nao kh6ng hi u gifi.a daln bui ng5y c6 gal... Tren burdc chan cht'ing t6i, mat k6 nao clang tr6n ntlp, kin dao... Vug.t len bd rao, mat cay hqdh nhan d6 so diam tuy8t hoa va tuy6t trang va dau ngon frng :] :n:aanngh]::gtthrfnng'b:.?.pmchai::::g:gngdu]!mi.: Khi am vdi tich lieu... Helm nl'ii Ph.h Thdy... - La R6, hdr hdr... Lanli cri! La RO say chang? Toi squ chang? La R0 sanh Dude kieu, budc vao ngqn su6i, dam len trang lam trang v5 vun thanh nghin manh. Turdng chtrng dam boa hang trong sang thdy tilih ben theo vd ds cam chan nd lai... Va La RO lbc cdc va leo treo, m6ag thbt vao nhu cd ai sap vd kip. n6 da bat dau cam thay cai ham h5p diu clang tudng khong bao gid lan tdi day n6i ttr ng6i rang gid day da xap I?i gan...

16 VI. ONGDIEN Van toan den,lqithem chbmrau x.d vdri chi8c mfi nh6 cfing mau den, chic ham toi cb bo vd rfe ngoai ky cuc, ctr the toi ding dinh ng6i tren ldp long em mdu xdm cfia La R6. H6 khi nao, tred dudng tdi ruong nho, t6i bang qua may ng6 hem v6i cu5i ctlng trang x6a dudi anh mat trdi, bay tr6 nh6 1ang thang dubi theo chdng t6i, mat may bbng loang, tdc tai bh xh, bung 6ng mau nau sam lbi ra ngoai quan ao rdch=u8igdefemnar'o[ u:'n:6dievnat8o:ngdien!... Trudc mat chtlng t6i, lang mac menh m6ng. d5 hi n -mau luc thao. D6i dien vdi bau trdi bao la trong vat, vdi mat sac chain nr]ng nan, d6i mat toi - sao naln xa d6i tai cl.ia t6i the! - md ra mat each v6 cring cao thuqng d8 thu., hht vao c5i thu nhan cfia inat cai kh6ng khi yen binh khong ten ay, cai thanh than nhip nhang than tien clang cu ngu noi chan trdi v6 tan... Trong khi d6 thi, xa xa, tren nhfrng gb dat cao, con dai clang dam ba ti6ng oi di sac sao, ] anith;::gal::ie8n:8 :_ne.n?6nhingurqnggao: 18

17

18 VIT. CHUONG CHIEU, Nhin xem, La RO, bao nhieu hoa hang li ta kh.ip ctlng : h6ng xanh, hang trang, hang.vo sac... D6 thudng ci bau trdi tan thanh h6ng hoa. Hay nhin xem hoa phfi len tram ta, va lan ldc tren vai, trong ban tay. Bay nhieu hoa, t6i lam gi day vdi bay nhieu hoa? E nha ngucri mdi bi8t loaf thao hoa em diu na.v xuat xdr ttr dau, ta thi khdng r6, loai thio hoa em diu lam d ng long canli sac m6i ngay, va nhu m cinh sac bang met mau phcrn phdt trang, hay loang thoang xanh - oi mudn boa la ta! -, nhu bdrc tranh ci.ia Fra Angelico, ngudi hoa si quy g6i v Trd.i? 20

19 C6 the bao, tdr bay hien Thien ding, c6 ai quang hang xu6ng tran giad. Hoa hang, nhu mat loai tuy8t ham nhat mau lam tarn tren gdc chu6ng, mdi nha, cay c6i. Nhin xem, canh vat nao v6n ctrng slrng dam ra manh mai dudi lop hoa trang di m. Ori muon hoa la ta... Nay La R6, trong khi chu6ng chi6u ngan nga, ha con ngudi chang nghi rang ddi song n6i chung, db'i s6ng cda chting minh, lam mdn m6i strc ltc tdrng ngay dd sao, va ha con. ngudi chang nghi rang cd mat sdrc lquc tdr ben trong, mat strc ltc kieu hdng hofl, mien trudng hon va tinh tan hen, lam clang day, nhu bao nhieu ngqn su6i trd'i, bay nhieu st vat len tan nhding vi sao gid day clang thap sang gifra muon dda hoa hz5ng?... Mu6n hang... Doi mat ngucri cting the, La R0 a, d6i mat nguroi rna nguoi kh6ng mom thay, rna nguoi an nhien hudng nhin trdi, cting la hai d6a hang xinh.

20 VIII. CAI GAl Chtlng toi clang budrc vao D6ng Ngira thi La Rd bang khap khi6ng. T6i nhay xu5ng dat... _ Kia! Gi the? La Ro kh nhac chan mat len, chan khong con manh me va khdng con trqng lupng, de 1 chi8c vb mang vet thucrng, chi8c v6` chi con ch?in ludt vao cat b6ng treu dudrng. 22

21 T6i, cd le con an can hon lao Bat B0ng, vi tht'i y cia nd, co chan nd lai, ngam nghia k.he vb bi thucrng. M t chi c gai dai ci ia loai cay cam tat cam vao d6. nhu mat mi~ii cot]g man ngpc bich. Dau theo cdi dau ci'ia La R6, t6i nhs cay gal; r6i toi dal con vat khi`j s6. tdi Su6i Sen, d cho mach nude xuoi chay le chi6c lir6i dai va trong veo li6m vao vet thuong nhs. R6i chtlng t6i lai i`a di v phia dai duong trang, thay trudc, ti`b sau, fro hay con khap khi6ng va lam Oho lung t6i bang nhfrng cai htic dau au y8m...

22 IX. CHIM EN Nay La R6, n6 trurdc mat ngucri kia kia, den muqt, li n thoang trong t8 xam, gi6ng nhu t8 chin lam canh cho btrc boa cfia Thanh mau a Montemayor, luon durqic sdng kinh. Nb c6 v6 say set the, kh5 than! Ta tin chac rang ban en nh6 nhan, phen nay da til]h sai, bet nhu lti ga, tuan vdra r6i, da tinh sai khi mat ti.di mdi hai gid chi u rna da lan khugt. va chting nd rtlc vao chu6ng. Nam nay mha xuan bay ve thtrc giac sdm hcrn, nhlrng phai ret run, den lam than tram trui nan nudng cia minh chui vao lai ch6 nan bang may inria thdng ba. Bu6n lam sao khi thay nhting dda trinh bach cfla vudn cam heo hon khi hay con duong nu! Nay La RO, bay en trd lei kin kia, the rna minh gang lam md'i nghe ra. May nan trtrdc, ngay h6m dan tien xuat hien, chtlng nd da chao h6i lach chdch cai nay cdi kia, vd vdra tro chuy n lien h6i vtra u6n 6o dai gigng!... Chting k6 la vdi khdm hoa nhfrng di u mat thffy a Phi Chau, hal chuygn vtrgt 24

23 bian cay xu6ng nude bang doi canh thay cho bu6m, hoac la dau xu6ng day leo a tau thdy. Chdng ndi Oho hoa nghe ve nhfrng hoang hdn khac nfra, nbting rang dong, nhti.ng dem sao khac nfra... Bay en chang bi8t lam gi. Chhng bay, am tham, lac 16i nhu clad ki6n gap phai ddra b6 cha clap vet fa ;ifhhdqnpgtie :8dadnafdsfngadyaoqut:a:3ytatpedrgfucdun6g chng kh v vdi bay lam the nao Oho dep ; chtlng cting kh6ng dqi gi chui dau vao t8 trong gi6ng, hay vat veo tren day dien, canh nhfrng hen cach dien cmh:: :rna:gt' n::. Egn 5 gtn:etcinat, Ci a dr :na?fia bay -=-I-ir--=

24 X. CHU6NG NGUA Dting ngq. Khi toi tim t6.i La Rd, anh nang trong ci.ia dinh tr6'i chi8u vao nat I.ui3i to tudng vang rtc tren tiro lung bac m m. Dirdi bung n6. tren n6n dat t6i, thap thoang sac luc lam tung toe mau ngqc bich khap noi, chi6c mai c8 kinh rac rai tdrng d6ng ti6n sang loang man lfra. Con chd Di An clang nfim lot gii~ra cl]an La Rd, ldc thtic den gan t6i va ch8n8. chan len ngquc t6i, lam le tlie cdi lu5i hi5ng len m6m (6i. Di'i.ng vat v6o tren mang c6, con de tqc mach nhin t6i, va ngac ngoeo cai dau xinh xan mat cach dac biet dan ba. Trorig khi ay, La RO, tru.dc khi t6i d*c chan va.o, da chao don t6i bang mat ti6ng. hi vang ltrng, gid day, vdra 6Dg eo vtra mtrng ra, clang tim cach btrt sqi day thtrng. Qua 6 cfra clang chi6u hat ca mat kho hao qiiang tdr dinh trdi, trong ch6c lit t6i tha h6n rdi kh6i con vat tinh tdr, mang theo tia ann nang len tan trd.i. K8 d6, nhtln ngirdi dtrng len mat tang da, t6i ngam nhin lang mac. Phong canh mau luc thao bang b8hh tren inot h6a lc> nd hoa ngai ngfi, va gie.a a vuong bau trdi trong sang ham len giti.a btrc tudng nham nhd nay, mat ti6i]g chuong ngan nga, ld lfrng hi n hda. 26

25 XI. THANG BE THO NGAY Ctr m6i lan chting t6i trd'va qua con durdng Thanh Joseph, thang be tho ngay ng6i trudrc cfra nha, tren chi8c gh8 nh6, nhin ngudi ta qua lqi. Day la mat thang be khb sd su6t ddi kli6ng the ndi nang rna cfing khong durq.c trdi ban cho mat hinh hai d?p d6; mat thfing be vui tinh, nhung bu6n ba cho con mat nao nhin vao ; n6 la tat ca d6i vdi in? nd va.khong la gi h6t d5i vdi mqi ngudi. M t ham - ham ay mat nggn gid den oan nghi t thai qua con durdng trang, toi khong con trong thay thang be trurdc cfra niia. Mat con chim cat -ti6ng hot noi them vang, va t6i nhd Curros, mat ngudi aha t6t nhurng la mat thi se xoang, khi mat dtra con, a Galice, cat ldi h6i burdm : Ori con bu&m nh6 cdnh udng... Nay xuan trd v, t6i tudng nhd thang be ngay tho gig ttr du.dng Thanh Joseph b6 len trdi. Ngi3i a tr6'i cao, tren gh6 nh6, giiia mu6n dba hang. ly tudng, n6 s ngam nhin, bang d6i mat m& r ` lan nfi.a, doan lfi chu than vans. anh... 27

26 XII. CANH D(') THAN Chop dinh. Cid ci.ia phuong doai, mat phuong doai tham d6, mang vet thirong do chinh nhfrng manh vun thi iy tinh cia nd clang phd mau d6 mau. Ben dudi man sac v6 da ra ay, sac luc cia rang thong cang tham htrn va plio'n phdt d6 ; trong khi dd c6 va hoa nhs, rtrc I`fr trong sang, udp vao giay lit thanh quang mat hurong rang am nude, tham dam, sang anh. Dtrng trudc lioang h6n, t6i xufft than. La R6. vdi doi mat tarn mall d6 6i ci.ia vang duong, ddng dinh burde lai gan chi6c ao man dtd> ch6t, man hang, tim ; chi8c m6m say su.a vuc xu6ng cdc mat gucrng soi clang tta h6 chay tan thanh nudc khi ti8p chain ; va trong cai hang ldn ci.ia La RO, tqua h6 mat ddng thac am ap nudc vdra d6 mau vtra sam t6i cu5n lot Vao. Dja di6m nay than thuoc, nhurng cai gid khac nay day da bi6n dbi dja diam trd thanh la hoac, va ld, d6 so. Tudng chdrng ta tr6ng dqui, cdr tdrng giay phdt mat, kham pha ra mat toa pha lau nao dd... Chieu keo dai bat tan va gid khac, cting bi anh hudng cia bau khi quy8n venh crfu, thanh ra cting clang dac, thai hoa, khong day... - Di' La R

27 XIII. CON VET Chting t6i clang dha gidn vdi La R0 va con chim v?t trong vudn cda ban t6i, vi y sl ngudi Phap, thi mat thi8u phu, hot ho hdt hal, tbc r6i beng, di xu6ng d6c d6n gan chting t6i. Cach chf may budc, ng6 toi bang anh mat lo ling, th! khan khoan : i Thura 6ng, bac si a day phai kh6ng a? Sau lurng thi, da ld ra dam thang be ban tliiu. hao h5n, clang dao dac nhin quanh dinh d6c ; cu6i chug, mat nhtim ngudi ti8n lai, diu t.heo mat ngudi dan 6ng bac chgt me man. Dd la mat anh thg sam tram di sam nai trong cam dia cfia C6ng nirong. Gay sting cfia y, mat khau sdng cfi rich bu6n cudi cot vao mat day sting nh6, da phat n6, va dari lot vao nam trong canh tay cda ngurdi thq sam. Ban t6i di ngai ti6n tdi k6 bi thuong, thao b6 may lop vai gis da buoc sam, lan vet mau, nan / :ico td66 t: Xtron8 Va bap thit. Ch6c ch6c ban toi - Kh6ng sao...

28 Chieu xu6ng. Tdr wing Huelva, bay tdi nhfrng mdi 6i dqng sinh lay, hac ln, ca... Phia ben tren phlrong doai mau h6ng, dam cay cam vuon trbn dam ld ram mau nhung.bi8c. Noi cay td dinh hucrng, mau boa ca chen luc, con v?t, vdra luc vtra d6, bud.c tdi buds lui, dua cap mat tron nh6 rinh rap chdng toi. Nudc mat ngudi thg sam hoan nan dam anh durcrng, thinh thoang y vut h6t len mat ti6ng. Va con v?t thi : - Kh6ng sco... Ban toi ap bong gon va bang vii Oho k6 bi thucrng. Va nan nhan : _ Aaii I Con v?i, giffa may cay tfr dinh hucrng, thi lqi : - Kh6ng sao... Kh6ng sao...

29 XIV. TRd VE vre±tt. &do fe& y boa lan bac dep de. Bubi chi u thing tu nga b6ng va mqi vat, truce d6, vao i:#!h:6tnh'ii,f;i,nhs:i:gi:;e: :rhuonfo:6h:sntfd at :i?gr6riatt]g :rib;:irta: :nfb3bc::i::t8rq:citgih:i;t v bu6n ba... Mat khi v dgq ben d6c. thap chuong tro durq.c vifen gach 0 vuong rtc r5, trong g thanh tan vtra chdm nd nay, mang mat dgng thh d6 s. Ddrng gin trong gi6ng nhu thap Giralda xa i3a'ota:ii3?' ia 6N::;h;6i:t;:gi::;:u;8;n;X::t{.tnt::n ::ap:'ha;n;sa: sao trd v?... r g;i:;± :i:i;nerg:h ;:;t:h g;:;:a;i:a:i::: a::;oe:::;[t ;I;g:]{io:i - Lbng ta cri, hay doc cho ra nhfing di u g1 tr n#dbn68n:6 ing toi nght tdi La RO, rna toi quen phth, di nd budc di vdi toi. nhu the nd la than xdc toi vay.

30 XV. Mt)A XUAN Cri baa hho quang rtc r& vdi hao`ng the.rn I Cri ru ng dchg c:ti:a.i tgrori I ai nhtrrig tri u khhe ngdn yang I DAN CA Trong gi fro ngd chap chdn sdm mat, ti8ng tru treo quy kh6c than sau cda bay tr6 lam t6i ngao ngdn. Cu6i chng, h6t ng` i n5i, toi nhay xu6ng giudng, chan nan. Ltic nay, nhin ling mac qua cfra s8 md, toi nhan ra rang cai huyen nao kia la do chim choc rna ra. Xu6ng tdi vurdn, toi ca.in on Thuqng d6 da ban cho mat ngay xanh. Oi khtic hpp tffu xinh tuoi phdng thing cia bao chi8c m6 chim, khtic hg.p tfu mien man bat tuyet! En 6ng eo llu lo dlr.di gi8ng ; sao veo von tren qua cam ro.i rung va son ca mau lfra tro chuyen tdr tdrng cay s6i xanh ; tren dot cay dau gi6, chim xi-ni cudi khanh khach ngat quing ; trong cay thong ldn, bay.s6 thj dua thao luan. V6 di6m tuyet cda ban mai I Mat trdi d6 xu6ng dfft ni m hoan lqc ngan kim ; dan budm muon mau dha gi6in tit tan clang xa, gifi.a khdm hoa, trong nha, ngoai nha, tren su6i. Khap ncyi ]ang mac md long trong ti8ng da, ra ra, trong mat canh s i suc spy song trong lanh tinh kh6i. Tu&ng nhu ta clang lot vao ben trong 6 anh sang ldn. gifra long m t d6a h6ng n6ng nan, menh mong va am cting. 32

31 XVI. Bf}. CHt}A NU C Nhin chi8c be rna xem, La RO : b day ca nurdc mua ttr nhfrl]g ccrn mira gan day hon ca. 86 khong doi ti8ng. Iai va a phia diy dal]g xa kia, ta khong i]om thfy. Dhu khi nao b8 gan can nudc, cai vqng lau tan anh mat trdi nhu m6n nti trang tap sac, hi n ra sau lop k,tnh vang, xanh a cfra s8. Nguoi chura xu6.ng tdi dd dau, I.a RO. Ta thi r6i: Ta cb xu5ng khi ngudi ta thao nudc ra, da lau lain. Nhin xem ; b8 cd dudng ham dai va rtit lqi bang mat cai eo. Ltic ta chui vao, cay n8n cam noi tay tat ngam va mat con cac ke rcri nham tay ta. ~ai lu6n dn lanh giao nhau trong 16ng ngtrc nhu ' hai mtii ki6m hay nhu hai ddt xlrong dan cheo dudri chi8c dau lau... Ca ngoi lang d6u dao b8 chtra nudc vdi dudng ham, La Ro a. 88 ld.n hcrn h8t la b8 a sam Hao, cong trudng C8 Thanh: 8 d?p nhat la ba cfla ta, nhu nguroi thay d6, vdi bd thdnh durq.c chain tr6 tdr dau den cu6i trong mat loaf cam thach trang ngan. Dud'ng ham Nha Thdr ch`qy tdi tan vudn nho Thach Tru, va tai day, xuyen vao lang. gan tdi song. Con con dudrng ham xuat phat ttr Benh Vien thi khong cd ai dai dot lan theo nd Oho tdi chng, vi n6 bat tan. 33

32 Ta nhd ]ai nhieu den mua clang dac thud nh6. ti8ng am tram ntrc nd cda ntrdc lan tdr sam thugdg xu6ng b nude khong cho minh chgp mat. Sang I?i, ci bgn chay nhu dien di col nurdc len td'i dan. Khi nao nude len tdi mieng bd, nhu horn nay, thoi thi kinh ngac, la het, tram tr6!... Dj, La Ro. Bay gidr ta s6 tang Oho ngurori mat thdng nu6ic trong mat nay nhe, cdng mat chi8c thhng rna ngay nao Villegas, toi Oho ham, da u6ng ting lrc mat hoi, toan than xac thi da chay theo c8 nhac va rueyu trang.

33 XVII. CON CH0 GHE Thinh thoang hfin lan mo tdi tan cdi choi a trong vtrdn, hinh `hai tro xlrong, hoi thd h8n h h. Con vat kh6n nan ctr chay tr6n hoai, quen bi xuyt dubi va doi dd. Ngay bgn chb kia cgng nhe ninh ra vdi ham. Ctr the, ti.ong nang ngo, ban rau rau chain chap xu5ng d6i trd lqi. Chieu horn db hip chqy theo con chb " An. Khi t`6i bud.c ra, ten gdc, trong con dc y. xu6ng sdng, nham vao ham. T0i khong kip can ng5n than kjch. Can vat kh6n n?t], bi thuong d bung, lan meo mat lit. quay quit, keu len mat ti8ng g9n sac, trudc khi guc dau vao g6c cay keo. La RO, dau thang dcr, nhin con chd chain chap Con Di An h8t h6n den thu mlnh ben con nay r6i ben con kia. Ten gac, d6 thudng ham an nan, dai : cnhgbpahtaf}nbhuadgpd 6n:ghhf8aunvnd:n: i6aftgt:gfngh[:ink:: man tang ; t5m man rang ldn cting gi6ng nhu lop man m6ng clang phd am u len con mat lanh cia -con ch6 bi thim sat. No gid. bi8n, rang Pqc ha dan.them nude mat dudi ccrn dong clang de dga, trong canh vang lang tram sau n*ng n rna gid ngd trtra clang giang trai ra tren lang mac vang dng mat mau, caph ben con chb khong h6n. 35

34 XVIII. NU C TtJ Chd ta vdi, La RO... Hay la nguoi nan lai mat lit gap dam c6 non nay, c6 thich the khong. Lam sao nguoi cting hav d ta nhin vting nudc th dep d nay, da lau lam ta khong th5y I?i... Nguoi nhin xem nang xuyen qua nurdc day soi r6 net d?p tliam tram mau thhy sam v6.i kin hoang nhu the nao ; tdr tren bd, dam lan bac, tu.cyi nhur vbm trdi, say su.a ngam nudc... Day la nhfrng bac cap nhung di xu6ng mai thanh v6 s6 me )a ; nhtrng dong phh thfiy vdi dd net di.i v6 ly tudng rna mat chuyen than thoai cau durap udrc thay cd the cung i'rng cho tri ttrdng turgng dat dao ci'ia mat hoa se noi tarn ; ]]hfrng khu vurdn hoan lac nhu tha dureyc tao dtrng do n6i niem bang khuang mu6n ki8p cfia mat hoang liau thac loan c6 d6i mat to xanh ; nhfrng dinh dien hoang tan, gi6ng nhu dinh dien rna t6i bat gap lnot chi u n \o tren dai duong, gifra lhc mat trdi chi u nghieng ann nang lam dau tri u nudc xu6ng... Va nghin thtrc khac nfra ; tat ca nhi~rng gi rna con mo kh6 tinh nhat cd th8 danh gist tdr mat khung canh dtrgc dtrng lai cia mat gid khac vat va cfla mria xuan, trong mat khu vudn lang quen mong mi iiao d6, trong khi c6 niu gift v6 dep phh du bang cheo ao menh mong ci.ia nd... Bay nhieu thdrc d`eu ::a:hd6ot 'h:::gn:i::;[acfh :nk!:gmvd6vcahodr:agmvexi: van hoe, kho tang cfia vj dao st ban so nh5t ve thuat khat s6ng...

35 Vting nude th nay, La R6 oi,.chinh la trai tim ta ngay xu.a db. Ta da cam thay nliu the, cam thay trai tim minh bi udp doc me toi trong c6 don, bdi bao thtr phong nhieu ky dieu rna vo tri. Nhung khi nao tinh ngudi gay thuong tan cho tim, cu6n phang cob clap cfia tim, thi man ban phun ra, va mau van thanh tan, van trong, van troi cha)` nhu ngon su6i Binh nguyen, vao gid khac thang tu. nay day la gid khac trong sang hcrn, 6ng a hon va am ap hon mgi Sid khac khac. Tuy nhien cd mat ban tay cti cang nhtyt nhat dua tim trd ve vting nude th di vang, trd v ngan nudc thdy sam lieu sat, va d8 tim a lai mac tinh tai d6, Oho tim ban hoan, me sang, clap nhti.ng 16.i keu g9i trong sang, «nham loi keo tim ra kh6i muon phi5n», nhu the nhfrng ldi cfia Hylas g9i keu Alcide trong khtic tinh thi cia Cheniei`, rna ta cd doc Oho ngucri bang mat giong «khong dupc nghe ra va lu5nig cdng»...

36 XIX. TINH THANG TU Dam t.r6 di theo La Rd d6n Su6i Duo.ng. va bay Sid chilng dua La Rd di nurdc kieu, lung chat day hoa vang, giti'a nhfrng trb lieu khi n khbng c6 y righia gi va gidra nhfrng trang ctrdi thac lo?n. D6n noi kia, tram mira rao chup len dau ca ben - cdi i:&nmgasyofp:gn:us::abavc6iap:]hafg]ce:.g : rg:tahmb::8 run ray nhtr chi6c dan that huy n clang r6 le -va tren ldrp long sing nurdc cfia than lira nhs, nu c tdr may chi6c hoa nhs con ri xu6ng, ttrng giqt mat. Tinh tucri muroi, vui thtl, da cam! Dir6'i' md hanh trang mu t rna dam nudc, tigng hi cfia La R0 cfing chi la tlnh tdr! Ch6c ch6c, ham ngoai dau bdrt may cdnh hoa vdra tarn mieng khbng `16 cda nd. Trong phtlt giay, dam boa nhs, vang vd trang tuy6t, ldng l&ng gitra bet nudc mi6ng trang pha mau luc nhat, trudc khi chui xu6iig chi8c bung cang ph6ng to tudng. La RO,oi, cd ai an durt}c hoa nhur ngucri... rna kh6i 6m dau! Chieu thang tu treu ngucri!... DOE mat sac v sang cda La RO in trqn cdi gid khac nfra nang nfr mua nay, ta thay roi rung, tdrng mang mat, va hoang hon, u6ng, rang Sam Juan, mat dam rna hang khdc. 38

37

38 XX. CHIM THOY YEN BAY Mat ham, con yen luc, t6i kh6ng hi8u vi sao vd bang each nao, bay ra kh6i 16ng. Cdn yen nay gia nan, ra tai sam eo xeo cia mat ngurdi da.n ba qua c6, toi da khdng phdng thlch n6, vi sg' n6 ch6t d6i hay ch6t lanh, hoac la meo v6 n6 mat. Su6t sang n6 bay chuy6n canh gitra dam l u trong vudn, c?nh cay thong a cbng, xuyen qua rang td dinh hurodg. Va cting su5t sang, bay tr6 van n86i trong dudng ham, me man theo canh bay chdn vdn cda con chim nh6 vang nhat. La RO, nhan nhs, than thcr canh dam h6ng, gh?o bu m. Chieu lai, yen sa xu6ng mai nha, dau mat ltlc lan, lay bay trong khong khi ham ham cda mat trdi sap lan. Thinh linh, va kh6ng hisu vi sao va bang cach nao, n6 xuat hi n trd lai, vo chng nhl nhanh, trong 16ng chim. Quang canh nao loan trong vudn! Tr6 con mtrng rh, v6 tay, dii.a nao ddra nay phtrdg phdrng rang r5 nhu rang dong. Con chd Di An, mtrng quynh, di theo bgc hau dam tr6, sda theo ti8ng lac reo cda nd ; va con La R6, bi anh hurdng lay, bap thit loang bac cu6n cuon, guc gac dau c8 lien h6i tta chd de con, r6i xoay minh trong mat vfi dieu nhip ba nang n6, doan, tru tren hal vd trurde, nb cat vd da ra sau, trong gid hi6n hoa trong sang. 40

39 xxl. CON LtrA TINH QUAI Dot nhien, a nga tu Trasmuro, theo ti8ng nude kieu doc hanh 16c c6c. tang them phan do ban vl met nggn gid ldn lam xoay bui, con lira hi n ra. Sau db kliong may ch6c, den phien dam tr6, thd hut hoi. con quan rich nat thi durg.c xan len da hd ca bung den, chdng n6m da, nem tung canh cay nh6 tdi bui vao con lira. Con lira nay den dua, to ldn, lu khu, xuong xau the kia - Ong c6 dao mdi dbi tdri day! - den n 6i ldp da lac cia n6 e phai ntrt n6 khap chng mfft. N6 ddrng lai va nhe ham rang vang nhu nhffng hat dau to tudng hi len hung dfr bang mat si'rc manh khong tuorng xtrng bao nhieu vdi tubi tdc kh nh khang cfia nd... Ltra vo chti chang? Nguoi khong quen nd ha, Ira R6? Nb mu6n gi minh chtr? N6 buds ham htc, rdi rac the kia la chay tr5n ai mdi duoc chtr? Thay nb, La R0 dung sdrng tai, nhu chi8c sdrng, k8 db., mat tai van ng6ng con tai kia sup xu6ng, La RO mb tdi gan toi, va tim each ndp trong h6, va 6fing vtra la tr6d tranh nffa. Con lira den di qua sat ben La Ro, can giat yen, ngdi ngfri, hi len sau btrc thanh ctia tu vi n, r6i trd lqi nga tu rna budc xu5ng ttrng budc mat Dudi anh nang, that la mat giay ldt hat hhng -d6i vdi toi? vdi La RO? -trong giay lit q6, 41

40 mqi s tu6ng nhur dio lan, tlrdng chdrng cai b6ng sa xu6ng thap cda mat tan mdn den cang lap dnh sang da bat than che day cai khong khl vang v6 chbi chang a nga tu vdi khong khl ngot ng?t, bay Sid da d6 th& r6i... Dan dan, sinh hoqt a clang xa dua chdng toi trd v5 thtc t8. Ta ngbe ra, a tren 5;a: ±qg:ghahnugy :nncaaobcfg:7:: ]gbnegrac:3,crha:g:nv;i ban, ca h6ng, cd d6i, c& mang, cua. R6i tigngchuong reo vui, bdo hieu gid' giang d?o ban mai. Sou r6t la ti ng tu huyt cfia anh thg' mai dao... Iid R0 ch6c choc van con run s?, va nhin ng6 t6i, trong str im tang dim ling ci hai chdng toi, sg set tt nhien the thai... - La Ro... Gja thd ldra kia chaog phai la lira thi 8ao?.,, M t lan dn lqnh, phat ra thanh Am khoan khoai, chqy mat leo su6t doc than hldh La Ro, ban lang thinh, ngai ngtlng, ctii dau xu6ng, nhin khinh khinh vi phla h6...

41 XXII. TU DO Sir chin chh ctia tot, tin lac gifra dam hoa ben dlrdrng mdn, bang dtrng lai tren mat con chin nh6 ngap trdn dnh nang, nd, tren canh d6iig udt xanh. dadg lien h6i clap clap doi cdnh nhi u mau da bi cot. Chting toi chain chain ti6n lai, t6i trudc, va La R0 ben got. Thi ra, trong mat g6c t6i, cd mat mang nudc, noi day dam dii'a du thi.i du thtc da giang mat chigc ludi ac hqi. a rti. tei` td ti hon khi8ng chan Oho cao ngadg bang vdi n6i tdi ctc, bat ung len ti8ng gqi d6ng loai tren trdi. Sang nay trdi trong va sang, sudt mudt mau thien thanh. Tdr khu rtrng thong, mat hoa khdc nhe nhang ct.ia nhfrng thanh am liu lo xao xac chhng xu6ng, khi gan khi xa, rna van kh6ng ph`'it nao bat ti8ng, nu.ong theo gid bi8n thanh thanh, em diu, dug a, Gang u5n m m cac dinh cay. Oi hoa khhc h6n nhien toi tlnh chung, hba khtlc sao qua gin gan long ngudi hi m dc I Toi thdc hal chan giuc La RO va cho nd treo len bat thong bang nude kieu ngan budc tho coo. Den dudi vom xanh ram rap am u, toi v6 tay, toi ca hat, toi la vang. La RO phu hoa theo, choc ch5c trbi ti8ng hi vang ; va ti6ng doi dip chuy n, tram sau, lanh lanh, nhu a day gi8ng sau. Dan chim vdra hot vtra bay thoat qua bai thong ben kia. Ti8ng chdi rfia cia ben tr6 cau gian vans len a xa. La RO, d8 cam on toi, cq mai dau to tudng x6m xoam vao ngtc lam tdi dan di8ng.

42 XXIII. DOAN 80 HE MIEN Nhin ho xem, La RO, ca ben nan thang c&ng nhu dan chd la, tren 15 dudng chdi nang. Ngudi dan ba r6 rang la pho tirq'ng bhn rna d6ng da thit de tram mau d6ng loi ra kh6i md gis rich hbn don bang len luc va d6 tham, thi ngat ngqn c6 dai, kh6, mqc a tarn tay, tay den nhu dlt n6i. Ddra con gai nh6, chi c6 t6c vdi tdc, nguech ngoac bang than len tudng, nhfrng net nhti.ug hinh tuc tiu. Thang be dai len bung, nhu voi nudc chay xu6ng b5 nudc, vdra khdc vdra khoai. Ngudi dan 6ng va con khi gai gal ; y thi gai t6c cau nhau, con kia thi gai h6ng Dhu gay dan. 44

43

44 Thinh thoang ngudi din Ong lai viron mlnh, di.mg len va mat khi bud.c ra tdi long durd.ng, y u oai lac lac cai tr6ng col], ngur6.c mat chdrng chtrng len mat bao lcrn nao dd. Ngudi dan ba, clang bs thang be vtra da ttli bui vdra chdi tram, hat lui hat tdi mat khhc re re. con con khi, vudng chi6c xlch nang hon nb, b6ng durng vo cd xoay tron mat vong nhu cai chuong, r6i quay ra suc sao trong h6 ki6m hon cuoi nao nhan nhft. Ba gid... Chi6c xe Qp ep cfia nha ga chuy8n doug va lan nglrgic len Dudng Mdi. Mat trdi! Mat trdi! - Day, La RO, cai ly turdng cda gia dinh Amaro Hat Dao d6... Ngudi dan On8, nhu cay s6i, thi gai gai ; ngud.i dan ba, nhur nhanh cay leo, thi nam ; hai ddra con, mat gai mat trai, -d n6i d6i dong hq ; va mat con khi, nh6 va manh khanh nhu con vat thudng tinh, vdra nuoi song cho ca dam, vtra bat chl cho minh.

45 XXIV. H 0 N T H E Ng9n gib mat duyen hal nglrqc bd b mau hung, luck tdi d6ng c6 tren d6i, va curdi reo gidra nhfrng chhm boa nh6 nan na sac trang ; k8 dd gid len. 16i vao rang thong nh6 day bui ban va vdra thai ph6ng nhu nhfrng chi6c bu6m m6ng vtra dong dua may man ludi nhen dd mau xanh, hang, vang sac sao... Chua chi trdi chi u chi toan la gi6 b. Va trong nang trong gi6, sao rna thoai mai em d6m Oho con tim den the! La Ro chd t6i rna vui surdng, tuoi tan, nhanh nhen. D6 thudng nd kh6ng cam thay cd toi. Chtlog toi leo len d6i cfing de ding tudng nhu minh di 47

46 xu6ng. Xa xa, dai nude bi5n, vd sac va idng lodng, rudn len gifra hang thong cu6i chng, vdi sac thai cia phong canh hii d`ao. That thap dudi kia, trong cdc d6ng c6 xanh tuoi; may con lira tang trang a chan birdc khoan thai tdr dam c6 nay sang dam c6 khac. Mat lan song g n day nhuc cam ludt thurdt durdi nhffng thung lting nh6. That nhien, La Ro dtng ddrng hal tai. phap ph6ng h8ch mtii len tdi mat d 10 ham rang vang gi6ng nhu nhfrng hat dau Ion. N6 hudng v gid ban phurong hit ha h6i lau mat huarng thorn tham tram nao khong hi u nhung ham nhien la mat huong thorn lam se sat long nd. Tren ngon d6i ben kia, dr phil r6i, dlch thi la nang lira yeu dau, chi8c bdng manh mai mau xam cat r6 net len bau trdi. R6i thi nhffng ti8ng hi song doi, keo dai vang vadg, giqng ken nay lam v6 tan tanh cii gid khac huy hoang, truce khi roi rung thanh hai thdc am thanh. Toi Cam tan lam nghich lai ban nang ding yeu cia La R0 toi tinh cia toi. Vi hdn the d6ng noi cia La R0 nhln nd di ngang qua, cting bush nhu n6, doi mat to ldn hat huyen dam nang hlnh inh... Oi, gi6ng nhu bah nang phat ti6t ra ngoai, ldi g9i ken vo lch va huy n bl lan lbc tan nhan gifra dam boa dai ctic! La R0 mi6n cu5ng budc di va m6i mc m6i dgm mlnh quay budc. Trong ti6ng nude kieu ngan ngdn, that ngan ngdn rna nd ki m ham them, toi cam nhan ra nhu m t ldi trdc'h m6c : - That khong ngd, kbong Dgd, khong ngd...

47 xxv. chrfc xe NH6 13ANH G6 Trong con su6i Ion rna nurdc mua da ngap tram lan tdi bai nho, chtlng t6i kham pha ra mat chi6c xe bo cfi ks ltln xu6ng bhn va hoan toan bi vhi lap durdi d6ng c6, d6ng cam chat trong xe. Mat 49

48 b6 gai, do day va rich rudi, cong lung kh6c ldc tren banh xe, mu5n ur&n chi8c ngirc mdi nhtl day gitlp cho con lira nh6, khb! con lira con nh6 hen va xirong xau ho.n La RO. D8 lira vhng vay cuang lai gid va hoai cong c6 sdrc loi xe ra kh6i btln, dudi ti8ng c8 v5 tffm ttrc cda b6 gdi. Nhung n6 ltc cia n6 vo hieu,,nhu n6 lps cia bao nhieu ddra tr6 can trudng, hoac nhu dudng bay cda nhfrng con gi6 li mha he tat lim gifra khdm boa. Toi v6 v La RO, toi da buoc La Ro tim tqm vao chi8c xe, trudc mat con ltra nh6 ding thuong. VA La R6, vang theo menh lenh triu men cia toi, da loi mat mach ra kh6i bai lay vdra xe vdra lira r6i dua ca len bd' d6c. Oi, nu cudi ci iadtra con gal nh6! C6 the nbi rang mat trdi chieu, clang lan gifra may triu nude mlra wh clang v6 thanh tdrng manh thdy tinh vang, da nhen nhtim anh ral]g d6ng clang sau man nudc mat tren hai md den ci'ia be gai. Trong con vui mdrng dam le, be tang toi hal qua cam xinh xan, nang va tron. Toi d6 lfty, cam d ng, va dua mat qua cho be lira, n6 manh de the kia, nhu mat ldi an di d3u clang. R6i t6i trao qua kia, - buy churcrng vang,. - Oho La RO.

49 XXVI. BAT BONG madd6a:hbu :&'avfayu.stocn%an :gr,']ot:n%ht acm nbab?h:i ki va t xung mlnh sau chuc tu8i. Khi 6ng n6i, vai am thadh kh6ng phat ra, gi6ng nhur may chi8c duong cam da cti. Cb khi, thay vi phat ra ti6ng., 6ng phat ra mat it gid... va nhfrng ti8ng ndi hut kia durq`c ken theo Dhting cai liat dau, v6 s5 cai bring tay, nhfrng du dt lti lan, hang giqng va khac nhs vao.khan tay... Mat hgp tau ngo nghinh, bat tan v dem trudc bfra an! 51

50 ruotr :ghmit]cfi8cnchti6:8trkurh;cngtr::%vbaan :gyc.h8:: vo trdn lai va, Qt I nu6t gqn vao m6m d6 h6n, Ong ngam nga trong m6in va treu trao ci gid d6ng h6. R6i ti8p theo vien mat den vien hai, r6i vien khdc. Bdi Ong nhai bang lpi, nen chi trong nhfi.ng ltlc ay, cdi cam bi keo ngtrgc len chi6c mtii qusm cia bug. T6i da bao, Ong to nhu con bo va. Tren b c cfra, canh gh6 dai, ong choan h6t ca nha. Nhung vdi La R6, 6ng hi6n nhu dtra tr6. Tho5ng mom thay chi6c hoa hay con chim nh6 nao, ong phat ra ti6ng cudi don da ngay, md rang h8t m6m, tigng cudi nay 6ng khong lueyng dug.c man chain dai ngad bao nhieu, nhung khi nao cting k6t thi.ic bang ti8ng nac. Bay gid, ling diu r6i, Ong quay nhin h6i lau v phla nghia trang gia ddi : - Con be toi, toi nghiep... ;-::.,:,,:..:`,iq..`t:,.i:l...`:jt,?`-`*.,,.`,.`:`',.`,j`..`

51 XXVII. THANG BE VA Nudc Trong canh kho khan bu6d ba va thieu d6t cfia bai nu6i thtl rang ldn, bai ndy, h6 ta chain chan bang qua la m t thtr bui ti.ang min mang phfi chup len ngurdi tdi tan mat, toi thay dtra tre r : hvh 6fn::e:Cg'.Cdadhaay! :ntgh::ih attvhaa:ucfa;a;aco: tuy nhien, thoat tdi day, con tim da mang trgn ;a ntgcahnfrh:aangc:rnenmna tni:: rxaanthdrnn%a::t6[gndx}8: :g]:;±tsraung,::::ndravesas%u:atjrg:ngn6bcn a:l 'SafjdFr8::: cisco, nhu clang cua clang x6 than cay 6 liu. Nang clap mqnh len dau ddra tr6, nhung hao bi nurdc lam me ld men khbng cam thfty. Nan sap ngudi xu6ng dat, ham ngfra ban tay tdi voi mud.c mqnh, 53

52 tren db nude tao thanh mat tda nhrin nhay lam bang trong mat va di6m le, d6i mat den cl.ta ham nhin chain vao dd th6ng khoai. Ham n6i mat minh, thd hit, tay kia gai gai day`dd len ldp ao quan tor ta. Tea nha, khi nao cting the rna khi nao cting mdi, c6 ltlc lung lay. Va ddra be, 1hc bay gid, gb :8:gfc`fia:lt:=C:g'::nrg '[:i6hn6an gci atnbh!}ehdadpa:: nudc hien ra ltlc dau - cfing gi6ng nhu man thfiy tinh nh6.nhat bi lay dong lam h6ng mat hinh anh bi n nhay cfia kinh van hoa. Ta khong bi6t may hi5u ta Ddi gi day kh6ng, hd La RO: nhung ddra be kia, ta bi6t n6 chii.a long ta trong long n6.

53 XXVIII. TINH BAN Chnng toi tan dau y hgp lam. Tdi d,mac nd di dau thy thich, va nd luon lu6n aura day toi tdi not toi mu6n. La R0 bi8t r6 rang khi d D cay thong Vucrng Mien,' toi thich tdi sat than cay, ve vu6t cay, nhin bau trdi qua dot thong urn thin rna sang sda ; nd bi6t toi khoai con dudng mom nho nh6, len giffa c6 non, dab tdi May Nurdc cfi : rang d6i vdi toi, trong thay con song la mat n6i hoan lac ; trdng thay ttr ri m d6i thong, nggn d6i nay, vdi cum rdrng nh6 mqc chat vat, ggi r6 nhfrng phong canh c6 di n. Va mat khi len tdi lurng d6i, toi kh6ng tli k.hang thin tliiu, va den khi thtrc giac la ngb i`a mat trong nhfing canh tuqrng kha ai kia. T6i d6i dai vdi La R6 nhu ddra tr6. Gil nhur dudng di dtng d6c va tdi them nang, la tdi nhay xu6ng dat da nircrng cho nd. Tdi hon n6, t6i lam Oho nd phdt cdu. N6 thtra hi8u toi yen n6, va khong nuoi hdn vdi toi. Nb gi6ng toi the kia, khac biet d6ng loai the kia, lam cho toi cu6i chng nghl rang nd mo nhfrng gi fro mo cda chinh t6i. La R6 phb than Oho toi nhu dtra con gai day thi day dam me. Kh6ng bao gid nb cu5ng lai. Va toi bi8t minh la h?nh phtlc cda nb ; mat hanh phl'ic, mu6n tranh doqt duqic, ham khong ngan ngqi tr6n trinh ben ltra... Iudn ci ben ngudi!... 55

54 XXIX. CH RU EM Xinh xan rna dcr nhu d6ng ti n, mat den lay va moi mpng va day lam tarn m6 hang chung quanh, ddra con gai b&c ban than, ngz5i tren tan ng6i trud'c cda nha tranh, clang d6 danh em ngfi... Gid nay, cia thing Dam, phdrng phdrng, ndng chdy va sang nhu trung tan di8m cfia mat trdi. Trong khong khi binh yen ch6i rang, ta nghe chi8c n6i ri rich ben ngoai, va I]gTa hi ngoai D6ng, con gid b thi nhdn nho trong bui cay bac ha. Nhung ngudi con gdi ban than da cfft ti ng hat, truy n cam va au y6m : Ngfi a ngh6, be a. ngh6 Nhdr ld nhdr chi ij6 i]ie b6 nghe Im lang. Gi6. G`id vdn dot cay... Ngfi a ngh6, b6 a ngh6 Chi ld chi I)6 i]b chi ngh6... Gid... La Rd clang khoan thai buds qua mffy cay thong chay sem, chain chain lai gan... R6i nd quy minh tren ddt nau, va dugc day dtra theo ti8ng ru hdi mau ty, n6 thiu thiu ngd, nhu ddra be. 56

55

56 XXX. CON BE MAC BENH LAO Han ddrng thang ngud'i tren chi6c gh6 hat hiu. mat may tai met duc ld. nhu c6 heo, giti.a phong lanh tudng trang. Bac st da ra lenh cho ban v6 que gifra thing nam lanh lqnh nay d kha di tan nang. Nhung con be tham thuong danh chiu : - Khi con ve tdi chiec cau... thua bac st... dfty, den gan sat, con ngot thd... Gigng ndi tr6 con, lanh khanh, dth doan, chdng xu6ng h8n h n, nhu lan gi6 thoang cia mha he d6i khi cfing the. Toi d6 nghi han leo len La R0 di mat vong. Len tdi lurng lira, 6i nu curdri lq lhng nao the lam rang ngdi khu6n mat choat nhu ngurdi ch6t, rang luon ci mat den rang trang!... Lfi dan ba ra ddrng ncri cfra nhin chdng t6i di qtia. La R0 di chain, Dhu ths n6 y thtrc clang chuyen chd mat dda hue minh mai lam bang thdy tinh min hat. Khuon mat bi6n d6i vi rao r c va hy vong, vdi chi8c ao trang that lung dieu nhu hai d6ng cia thanh man a Montemayor, be gai trong gi6ng thien than di v `o ling, tren con dtrdng cia bin trdi phuarng Nan. 58

57 'f:_ - `.`',..,?,:``+..-`.--. ``..` XXXI. HANI-I HUONG T6i da bao La R6 : - Minh deyi doan Xe Ngira. Xe dua den ti8ng ri rao cfia khu rdrng a xa cfia C6ng nircrng, dua den cai huy n bi cfia rdrng thong Than Linh, cai mat m6 ttr cac dam Chu Mau va Tan Bi Song Th`i, mhi vi vdng Rocina... T6i da den con lira, d?p va long lay, cho n6 ve van lot phdt dam thi8u nti. Dudng May Nurdc, noi day mat trd'i lit lay bu6i chieu den tan tq thanh mat dai hang mar an tren cai chii hien thap cb quet v6i. K8 dd chting toi chgn bd dudng canh D6ng Ld rna dtrng, ttr day ta thffy r6 tron con dudng D6ng Bang. Chua chi nhfrng chi6c xe ngta dau tien da 16 clang, leo d6c. Mua phdn diu nh?, thudng xay ra vao nhfrng ngay ie Thanh mau Rocio, roi ttr mat dam may hoa ca va ch6ng tan xu6ng cac thda Dho xanh. Nhung thien ha cfing chang bu6n ngudc mat nhin mua.

58 Vd dan dau, cu6i tren lung Iba, la, ng a, dug.c k t dai theo 16i Bang phuro.ng va bdm thi duap ben t8t, la nhfrng cap nain nfr dlnh udc had hoan : trai, that tucri : gai, can quac. Ca mat doan ngirdi ram dam nham I? qua qua lai lai, khong ngct du8i bat li n lung thanh mat hoi 16 xa rna vi dai. Theo sau, trd tdi chi6c Xe Luu Linh huyen nao, cue mich, nga nghieng. K6 d6, ta thay xuat hien, gi6ng nhu mat day giurdng ngd, mat doan xe trai vai trang chd nhfrng thi6u ni~r t6c den, chac nich, ducrng do, ng6i dirdi long, vdra v6 vao mat tr6ng cd chu6ng ldng lang vdra ldn ti6ng hat ca. Van con ngita, van con lira... R6i vien phu thd giaq durdng, dau hdi, xirong xau, d6 gac, mti rang vanh hat ngurap sau lurng va cay tru.gng vang, a the nghi, ch6ng tira vao ban clap ng a, y. d6ng dac : «Van tug Dire Ba Rociooo! Van tug!» Cu6i chng, do cap bo va map map ung dung keo di, cap bo gi6ng nhu hal vi c5 dao, tram duo.c trang sdrc bang nhfrng tarn dai sac sa va nhtrng lam kinh nho nhs phan chi6u manh mat trdi udt at bi dao nguqc, ca rich ca tang vi ho keo khong can phan, dd la chi8c xe Bat Nhi6m, ngqc tia va bac tren sam xe trang, am ap nhdrng hoa, gi6ng mat khu vurdn phong nhieu gpi nhd. Da nghe ra ngay gigng ken nhac doi, am thanh khuat lap gifra ti8ng lanh canh cda chu6ng va ti6ng xap xde cia phao bang, va tren da : vet ld 16i tan nhan do vd ngira sat... La RO, bffy gid, quy vd va, gi6ng nhu dan ba, qu}r xu6ng - mat su. hanh xac d6i vdi n6! -, nh? nhang, khtlm Dtiin, kinh can...

59 XXXII. THI SI RONSARD La RO, thoat durap day thdrng bu c c8, di gain may d6a dai cdc trinh bach trong canh d6ng nh6. Du6i dai dudi g6c thong, tdi rht trong bi cu6n sach nh6 va, lat a trang durgc ddnh dau, toi cat 8i9n8 doc vang : Ddg thdng ndm d6a hoa tr6n cchh ld H`ong ccinh tucri udra nd nu ceanh dau Trdri bdl ghen ui... 61

60 Dau tren cao chdt v6t, mat con chin nh6 nhan nh? nhang, vang anh nang, nhu dot cay xanh ri rao cting vang anh, clang chuy5n canh va cat ti8ng hot. Gii~ra burfrc chan chuyen canh va ti8ng hot, ta nghe ra ti8ng hat va, ay la chim clang an.... ghen ul boa tham mdu ch&u... Bang vai toi nghe bi chain vi mat vat nang ham ham nhur cai intii tau dong day... Thi ra La R6 cd 16 me say theo nang tho, den doc chng t6i. Chdng toi ti8p tuc :... mdu chdu Khi sdrm mar r6t 1 surcrng ijdo ld. Nhung con chim, that kh6ng ngd', an nhanh lq. hot quay mat ti8ng lam chting tdi cut htrng. Ronsard chng bai thcr bi b6 quen giay lit : «HG nghi t6.i ngurb.i g6u t6i gi& cht[ng...», chho Rons8Lrd phai cubii xoa dudi am ty...

61 xxxlll. D6A HOA BEN DUcrNG Nay La Ro, dda hoa dep va thanh ghe, dda hoa ben dudng kia I Ldrp lop di qua - bo,, de. ngira, ca ngurdi nfra -The rna hoa, n6n na minh mai the kia van can day, kh6ng suy suy n, tim nhat va nh6 nhan, ben bd dau cho vcr, kh6ng h vay ban, khong h u6 tap. Ngay ngay h6 di dudng tat cach chan d6c mat doan. Ia ngudi c6 the trong thay nd trong ltlm xanh. D6i khi n6 tva k mat con chim that nh6, chim nay bay mat - tai sao chtr? - khi thay b6ng chdng toi ; doi khi lan nurdc trong tdr dam may he tr lai trong boa lam thanh nhu mat chi8c c6c nh6 xlu; cting c6 khi hoa danh long Oho ong b6 nhuy va cho budm d8i thay murgn ao. Dda boa nay se song ngan ham, La R0 a, van bi8t ky ni m v6 nd c6 the bat diet. Ddri s5ng cfia nb s6 gi6ng nhu mat ngay trong xuan thi cda ngucri, nhur mat mria xuan cia ddi ta... Gia ta c6 quyen Oho, thi ta se lay cai gi den cho mria thu, ha La R6, d8 mtia thu tha mang Oho d6a hoa trd'i va d8 Oho hoa, m6i m6i hlc, la bi8u tu?ng don so va bat diet cia ddi sang? 63

62 XXXIV. G I E N G N tjo a c Gi6ng!... La R0 cri, cai chl-i g] md sau, rna luc, rna mat, rna vang `rang den th8! Bao rang chinh ngay chfr ay due xoay vao long dfft den duug tdi ddng nudc inat, kh6ng dirap sao? Nhin kia; cay sung lam canh rna cting la lam ntrt n6 thanh gi8ng. Xia xdi vao trong, gifia may vien gach phti reu, chi8c hoa xanh nd thcrm ngat. Dudi thffp hon, con en lam t8. Va a ben kia mat cdnh cbng c6 bdng mat lanh, cq mat dinh ccr ngqc bich, va mat chi8c h6 cau may cab nhan n`8u c6 k6 nao n m da lam van mat nudrc tinh yen. R8i ch6t h6t ia bau ti.di. Dem xu6ng dan va tit tan clang xa kia, vang trang d6 6i, di in them may ng6i sao bat dinh. Im nao! bang cac nco dudng, squ sang da b6 di xa. Nhul]g bang mieng gi8ng, h}3n thoat di v mien bi nhiem. Bfing mieng gi8ng ta quan sat nliu th8 la bd ben kia ci.ia hoang h6n. Va tdr vong mieng nay ta ngiv rang s dot hien vi 16 cria dem,1a chtla t cia bao bi mat cl.ia tram gian. Oi me 10 tinh mich, phti ph6p, 0 vudn ram mu6n hucrng, gian nha thu htit me hoac! 64

63 - La R0 a, van nhat ngay flao ta phay xu5i]g gigng nay, kh6ng phaj la ta tqu ti`am dau, nguoi t].n di, nhurng la d5 hai Sao le lang lion thai. La R6, khat nu6.c, thd dan, cfit ti8ng hi, trong khi mat chi8c en, hal scr, bay ra kh6i gi8ng, lo lang va Jan8 le.

64 `,,`-~±) L>:`--``` XXXV. NGUADA Chdng t6i sfra soan di tdi sd dat Montemayor dp bu8i d6ng mdng sat cho bo con. Dudi bau trdi xanh cia chi u, menh m6ng dfr doi, chi6c sam lat da day bang chi5u vang vgng tj6ng hi vui v6 cda may con ngta kh6e, ti8ng cudi tuoi clot.a ben dan ba, tie'ng cnd sda ban ch6n chat chtia. Toi da bao n6 : - Thai, nguro'i thdra bi8t la ngucyi di vdi chtlng ta khong duvc dau, Nguo.i con be ifua... Ham t6 ra I.ung hang den n6i t <ii phai nhd Simplet cu6i va dem nd theo. 66

65 Xuyen qua lang mac quang clang, cuoc hanh trinh that vui! Cac dam lay; tran day net hdn hd, duqc nam anh vang chung quanh, chuyen chd bang mat trdi tren lop mat kin vd in hinh may chi6c may xay kin cda. Giti`a ti8ng vd kho va don cfia bay ngta, La R6 ddng len ti6ng bud.c chan ngan, keu vang va dan clap rna han khong ngdt tang them ct:rae ltc, gi6ng nhu dieu di gfip gap cfia con Rio-Tinto, da khdi phai bi b6 rdt lai mat minh vdi Sjmplet. Bang ngucri ta nghe ra dudng nhu ti6ng sdn8 ngan len dan. Thi ra La R6 da chain m6m vao cai m6ng nh6 cia con ngtra cori Ism d6m. con nay tr.i don bang cti da bat than. Khong ai de y gi, nhung t6i da.thay ri mau ncri chan La R6. T6i nhay xu6ng dat va, vdi chi8c gal ken vdi long Ida, t6i rit lai mach lnau vfr. R6i t6i bao Simplel dua La Ro v5 nha. Ca hai b6 di, chain, bu6n, qua ngqn su6i kh6 bat ngu6n tdr ngoi lang, quay dau lai nhin dam d6ng clang ron rang mat hl'it. Khi ttr s& dat kia tr& v, t6i di than La R6, t6i thay nd bu6n va dau ddn. T0i ri tai n6 : - Nguoi khong the di dau vdi lti ngudi kia duqc hat, nguoi kh6ng bi8t nhu the sao?

66 \ ( ``\`\ Z -:i:---i:---- ` zzng2gngfso, (. Z E- 2Z `r\ ',< ZZ

67 XXXVI. LU HOG T0i doc, trong Tqu di n: Lur Apc.. dana fdr.. ch.. -sap m6 td ub con lira, c6 9 di^~eu. T9i nghiep con ldra! T6t bung the, tu Tcach the, tinh than th8! C6 y di6u. Tai sao? Ngiroi khdng ding dugc md ta ddrng dan sao? Squ m6 ti v nguoi hac chin s la mat mau chuyen mha xuan durq.a lam chdr. The ngudi ta Oho con ngudi nao t6t la lira thl sao! con lira nao dfr la con ngurdi! C6 y di6u. Nguoi, trl thtrc the kia, nguof, lam ban vdi ngurdi gia va tr6 con, vdi su6i, vdi budm, vdi mat trdi va con ch6, vdi hqa, trang, ngurof, kien nhan the, chin chin the, phien muon the, kha ai the, h5i hi5n gia cia d`6ng noi... La Rd, ddng 'chtrng thong cam, nhin tdi chain c`hsp bang doi mat to, sang, ran r6i rna d6 chiu, trong d6 hinh anh mat trdi, nh6 xiu, rquc r5, sang len nhu the trong met ming trdri nh6, 16i. xanh duo. A! gia cdi dau to tudng bh xtl va' boa tinli cia nd bi8t Oho rang t6i bien ho Oho n6, rang t6i con kha.hcrn nhfrng ai vi8t ra may cu6n tt di n hi&, rang toi cting tot bung gin bang nd I Va toi ghi them ben ]5 sach: Lur hgc.. dflnh tdr.. c6 9 dixeu, dt nhien I, ch.i sap m6 t& u`e con ngurdi ngu ng6c iii'et Tq: dzifen. 69

68 xxxvll. NGAy rfe THANH THE Tdr khu vudn trd v6 qua con Dudng May Nude, hang loat chuong, md chtlng toi da nghe ra ba lan : tndrg: u[dann%st:8i'gde[:a.gis:gtf]::grvudn [Vua;g:rfr6: dudng bay n8 1ach tdch rfen tai ctia phao b6ng, mau den giti.a bach nhat, va gifra ti8ng ken d6ng inh 6i. Con dudng, mdi durgc quet v6i di8m vi n mau th8 hoang, khoac ldrp ao xanh lam bang tdrng hang ducrng lieu va cay cfi gau. Cia s8 phcri bay nhiing rein bang gain mau thqch l u, bang vai chtic bau man vang, bang vii doqn mau thien thanh, con cfra may tang gia thi bang len hi n hba cot bang den. Phla nhti.ng ngoi nha cu6i cdng, a khtlc r Cfra Ngan, gid day hien ra Bang Ctru The 16ng gtrong clang htrng Iffy, gifra nang chi5u, anh lfra cda hang ngn d6 ti te-tdrng giqt hang. Day la doan rude, that chain rai. Va di dau la tarn phudn d6 rtc, va thdnh Roch, vi chd te cia ngh6 lam banh, mang

69 nhfrng vbng hod la ; phudn ngpc blch, va thdnh Elme, vi cnd t8 cfra thdy thd, cam trong lay chi6c tau bang bac ; phudn vang, va thanh lsidore, vi cm t8 cia nong dan, vdi dam con bo keo ; r6i chur thanh khac,.tiep d6 la ng. thanh Anne clang day hqc Oho Thdnh mau con hai nhi, va thanh Joseph, toad than mau nau, va Dti'c M? Trinh Khi5t toan mau xatih... Cu6i chng, lot vao gifra dqo ve binh la Binh Thinh The bang bac dfia durtyc trang sdrc bang nhi u nhanh ltia xinh tat vdi nhiing trrim trdi ngqc bich, chi6c binh di chuy6n chain cd lan kh6i nhang xanh vay phd. Trong bang chi u db xu6ng, ti8ng la tinh gigng xtr Andalousie ngam nga nhfrng bai thdnh thi, that trong treo. Mat trdri, gid day h6ng hao. va ra thdnh tia nadg cu6i cdng clang xuyen qua Dudng Bd Sang ap xu5ng cai kh6i da nang n la nhfrng ao can do t6 lam bang vang xua. Tren cao kia, quanh thdp chu6ng than ri c, tren n n mau trang duo yen sang cfia gid khac thing sau quang clang nay, bay 6him cau det thanh nhfrng dai theu man tuy6t dng h6ng ngh6u ngheu... La RO, ddrng trudc st im lang bat than nay, cat len ti8ng hi. Va ti6ng hl binh thin cda` nb, cting gi6ng het nhu chuong, nhu phao bang, nhu giqng la tinh va ti8ng nhac cda nhac truchg Modeste clang d6ng ]oat vang len, gop phan vao cai bi an trong sang cda ngay ; tigng hl ng?o ngh6 khi cao giqng thi hfen horn, khi xu6ng gigng thi thanh thien...

70 XXXVIII. DAO CHOI Tren nhfrng con dtrdng lam cia mtia he c6 lit ld kim ngan em diu. chdng t6i budc di r6 chain! T0i doc, tdi hat, toi ngam thcr gifra trdri. La R0 gain c6 khang khiu ben v durdrng i bang, gain hoa cam quy bdm bui, cay me dat la vang. Nd dtrng nhi u hon di. Tdi d8 nd thy thich... Tren hang cay hauh nhan trlu trai, bau trd'i, xanb, that xanh, rna d6i mat t6i xu5t than lang ngam. dudg tdi ch6 thieng lieng. Su6t vhng ling xpac sing len, ndng chdy va im hot: Tren con song lang gid, mat cinh bu6m trang m6ng tri n mien a mat ch6. Phia cac ngqn d6i, lop kh6i day ctia dam lira chdy thai ph6ng them may dam may den trbn. Nhung cuoc dqo choi cf]a chdng toi ngan ngdi. Nhu mat ngay binh than va kh6ng phdng bj, gift.a cuoc s6ng vo thdy v6 chung. Dao chori rna khong bi8t den tang.thieng lieng cfia trdi, kh6ng bi8t den mien ben kia cia bian, noi con sdngchay vao ; kh6ng bi8t lu6n ca cdi bi kich cia dam chay! Khi nghe ra ti8ng lach cdch tuoi vui cia may dqp nudc xen lan vao mhi huong cam, La R0 len ti8ng hf va nhay nhdt vui v6. Thd vui hang ngay sao rna nh6 nhoi! Gid day c&nh ch6 trd nurde, toi mtlc day chen va u6ng chat tuy8t long ay. I,a Ro thpe m6m vao nude day bang t6i va chep lu5i ngon lanh, ch6 Day ch6 kia, ch6 Dao sang sda nhat...

71 f-_44--; _-I _--

72 XXXIX. NHA NHEM T6I Trong squ lang ttnh ham hiu va hi6u hoa cfia nhfi.ng bu8i hoang hon a ling, c6 ngu6n thi ca,in gi la ltlng chtra chat sac thai thoat pham cfia v6 bien, chdra chat ky niem lang clang cia mat the gidi hau nhu xa la! Tudng chdrng mat yeu thuat ac liet nao clang d6ng dinh ca ngoi lang vao thap gia cfia mat y tudng nao bu6n ba mien man.

73 Hat rna thoang huong thorn, hat nang va kh6e clang tung minh m6m mai nhqt vang tren sam ltia, durdi ngan sao mdi mqc - kha khen than thanh! - B9n ngudi lam lung ca hat nh6 to, met m6i, bu6n ngd. Ng6i dudi cbng, cac g6a phu tudng nhd ngudi khuat ndi clang ngd yen a noi kia, gan gan, clang sau cac bai nuoi. Dan tr6 chay ttr ch6 t6i nay sang ch6 t6i kia, nhu chim dbi cay... Trong bang ld nhd con lan lfra a mat ti n mau trang cfia dam nha ngheo da bat dan le ldi anh den bao, nhfrng bang ngudi am than qua lai, fi rfi, lffm lem -mat ngudi hanh khat la mat, m t ngudi 86 dao nha clang budc v khu dat mdi khan, mat k6 la ca nao d6 cd 1 -, nhding bang ngudi e ap tucrng phan v6'i st tram lang rna canh hoang hon tim nhqt, chain rai va than bi ban b6 Oho nhfrng thdr nao than thu c... Va ben nhs b6 di ; gitia ltic d6, trong khong khi huy6n bi trudc cdra nha, ngudi ta clang ban tdi «ben ngudi di lay rna con nit v chfra benh Oho cong chtia ho lao»...

74 XL. NANG VA CHUNG T0I La RO ; c6 1 nang dj - rna di dau? -, trong con tau lfra xam xit ch6i nang, in sac net tren nhfrng dam may Ion mau trang ci.ia thi6t 1o clap dat cao, chqy v6 phucrng Bac. Con ta, ta a dudi nay vdi nguo'i, trong dam ltia vang ggn.song, 16in d6in d6 huy8t lioa m6ng ga da phfi mat vi n nl]6 mau tro vi thang bay. Va cac man hcri manh mai tren tr6.i clang bay bay vo vi ve hu vo, trong ch5c lat, gay n6i bu6n - ngucri nhd kh6ng? -cho mat trdi, cho hoa... 76

75 Mai dau t6c vang loang thoang sau mau den sao rna thoat bi6n!... Nhu chan dung cia ao tudng trong khung cfra phd du. Chic nang nghi tham : - Ngudi dan Ong the lucrng vdi con ltra nh6 trang bac nao the nhi? Nao the nhi? 0 hay, chhng minh bao gid chang the I VaD la chulng minh... Phai the khdng, La RO?

76 Ngay 16 Saint-Jacques h6m ay, tua tfia nhffng dng may trang va xam, nhu durap cat i trong b6ng sgi. Ai nay d u di 16. Chi cb bay chiin s6, La R0 va t6i, la a lai vurdn. Chim se! Dudi nhfrng dim may trbn trinh tha lac dac ttrng hat mira nh6, sao ina chdng ron rang trong kh6m bin bim den the, chting chiem chi8p, rdc ria nhon the! Con thi sa xu6ng mat canh cay, r6i lai bay d, d lai canh cay lay bay, con thi u6ng mat ti da trdi trong vfing nudc nh6, tren bd gi6ng ; con khac lung tang tren chi6c mdi coc nho nh6 phd day boa da gan mau hung rna ngay xam tro ham nay da lam Oho sinh trd lqi. 78

77 Can Oho cac ngucri sung surdng, h6i loai chim khong cd ngay 16 nhat dinh! Bao nhieu chudng khong bao hieu gi cho cu c sang ph6ng khoang va doc dieu cfia bay sinh vat thien nhien, chan chinh kia ngoai trdr mat hanh phdc khong r6 mat may. Sung sudng, kh6ng cd ban phan gi khac nghiet, khong Thien clang rna cting kh6ng Dia phfi van lam cho gi5ng ngucri kh8 sd toi moi phcii ham me hoac kinh hoang, kh6ng theo inot thi'r luan ly nao ngoai luan ly cfia chtlng nb, kk6ng c6 chtia nao Oho bang bau trdi, chting nd la anh em t6i, anh em hi n hoa cda t6i. Di xa, chting khdng can ti n bqc, hanh ly. Chdng d8i ch6 a thy thich. Tien doan mat ngqn su5i nao u, linh cam mat vom cay nao ir, cht'ing chf can clang d6i canh ds di tdri hanh phtic. D6i vdi chting, kh6ng c6 ngay thtr hai hay thdr bay. Tarn khap noi, ldc nao cting durap. Chting yeu thtr tlnh khong ten, lay vtr tru lam d6i tugng yeu dau. Va khi lti ngudi, lti ngudi ding thuong! di 16, ngay chfi nhat, cfra ddng then cai r6i, thl chdng n6, bay chim s6, neu cao mat cai girong tinh yen vui v6, phi nghi thtrc, nhat loot sa xu5ng - ti8ng huyen nao tuoi muoi vui v6 - sa xu6ng khu vudn cia nhti'ng ngoi nha im im kia, noi day mat Dgudi tho, ban vdi chdng, chng con lira nh6 - ngucri chng phe vdi ta chtr, La R6? ~, ngam nhin chdng n6 bang con mat ann em.

78 I XLII. MtJAHE Mdu La R6 chay, tim, s n set,vi bi rubi chlch. Con ve sau nao dd clang keo cua mat cay thong md dudng nhu mai khong xong... Khi toi md mat, thodt ra ngoai mat con mong ch6c lit rna mong lung, quang canh cda dai cat hien ra vdi toi man trang, rna quai, lanh tanh trong [h6a 10. May chi8c hoa to tudng khong dinh dugic ten. tr6ng gi6ng may d6a h6ng nhan nh?t bang kh6i, bang vai the, giay Ipa, di m b6n hat le h6ng, chffm pha Oho nhfrng canh cay nh6... Mat man hoi ndng ng t ngat boi trang nhfrng cay thong can c6i. Mat con chim lq, mau vang, d6m den, lsng le dau ch8t dl tren canh cay. Trong cac vudn rau, ben canh gac rung mfty li8p d6ng than d nhat bgn sau bg, bpn nay bay ch6m len trdi r6i ha xu6ng cay cam... Khi da ng6i dudi b6ng mat cay h6 dao, toi bb hai qua dua hau, lop tuy8t tham hang ntrt ra mat tj8ng don da tuoi tan. T6i an m t trdi, chain raf, vdra ling nghe kinh chi u xa xa trong ling. Con La R0 thi u6ng chat ngpt trong trdi n6 nhu u6ng nudc. 80

79 XLIII. chav RtrNG M6 khua!. C6c! C6c! C6c!... C5c! - Chay! Chdng toi b6 dd bti.a an t6i, va chi6c cau thang 96 nh6 hep t6i tim lam Oho chbng toi h6i hop, chdng t6i vet len san thuqng trong mat n6i lang thinh thap th6m hap tap. Chura thay chdng toi ld mat tdi gan, trong bang t6i, Annette da la 16i tdr dau cau thang : - Chay phia Lucena! C6c I C6c! C6c! C6c! Ra tdi day, thd hat mat cai! Ti8ng chuong rung, ran r6i. nghe them r5, vang vao tai lam nhtrc tim. - Lfra menh m6ng, menh lnong tl]6 kia... Chdy ldn rna... Tren chin ti`di sam sit lam bang nhti.ng than cay thong, ngqn lfra a xa, tach bach r6 rang, nhur clang chay thong dong yen ham. Ng9n lfra gi6ng mat bi n man den lan mau son, gi6ng btrc tranh «sam ban» ct'ia P].ei.o di Cosfmo khi ve ltia chi ding den 81

80 d6 trang, ba mau that trong. C6 khi ngqn lfra bring len ch6i lei ; cd khi tdr mau d6 nga sang gan nhur mau h6ng, mau cia trang mdi mgc... Trdi den thang tdm nay cao va larig, clang chdrng nhur trudc dd da chat chtra ngqn Ida nhu mat trong ngfi hanh bat diet... M t dam sao bang rach ngang mat nfra bau trd'i va chap bi8n vao thinh khong, phla tren Tu vien... T0i cam thffy minh tro troi v-di-minh... Nl]ung mat ti8ng lii cl.ia La RO, trong bai nuoi, lam t6i s6iig trd lai vdi thy.c t6. Moi ngu'di di trd xu6ng... Bay gid, trong mat n6i rqun ngudi nl]u mat vet thuo'ng trong bu8i dam diu'dang bdo hieu mda hal nho, t6i cam thay quanh quft ben toi mat ga dan ong rna h6i nh6 tdi cdr tudng la di dot rdrng... Mat loai ngtrdi nhu Jose-la -Caille -mat Oscar Wilde ctia thanh Moguer -, harf gia r6i, da sam tbc quin mu6i tieu vdi chi8c bung bqu ludi bi8ng durap che lap bang chi8c do den dai tdi g6i c6 that lurng va chi6c quan ca ro ldn mau trang va nau vdi chi c ttii thd 1o may m6i lfra daj, sam pham a Gibraltar.

81 XLIV. CHb NHAT GiQng chat chtla cfia chu6ng keo giat vang ldrng, klii gall khi xa, ngan len trong bau trdi sdm mai 16 lqc nay, nghe nhu ca bau trdi d u lam bang thfiy tinh. Va ling mac, nhu da trang bac h6 h8t, trong nhu dng vang len durdi nhfing not nhac roi rai ra kh6i trang am thanh vui ve nd hoa. Mt.]i ngudi, k ca ngudi gac, d u tdi lang coi rude. Chi cd chi'ing t6i d lai, I:a R0 vdi toi. Yen t]nh the I Trong sang the!`t0i d La R0 a lqi trong d6ng c6 tren cao va toi nan durdi cay thong day chim choc cd v6 khi dan di. R6i toi dem ra doc : Omar Kheyam... Trong cai im lang n6i theo tdrng trang chuong, str ron ra ben trong bu8i sdin thang chin nay lam bang nhl-tng hien di n va am thanh. Bay ong, vang vdi den, lach tach trong kh6m nho ling lang nhfing chhm nho xa turcyi t6t, va in budm, clang tra tr n vao hoa, tu6ng nhur d5i mdi bang mat ap bi8n h6a mau sac khi bay ra. V6 tich lieu nhu mat ddng tu tudng bang anh sang. Tdrng tic mat, La R0 ngtrng an, va nhin t6i. Va t6i, ttrng ltic mat, ngtrng doc, va t6i nhin La Rd... 83

82 XLV. TIENG DE I.a R6 vdi toi,-nhdr nhfing chuy8n di den, khon8 lq g1 ti ng d8' Ti8ng d8 cat len lari dan, vao hoang hon, thi ngap ngdrng, tram va chat. ne d6i gigng, rty nd sda sai va khong dung dan dan rlt lei, tim dupe hba am, nhu the nb tim dugc hda dieu cia khong gian wh thdi gian. 86ng, trong khi sao da sang tren trdi, thi ti8ng keu nhu6m mat v6 diu clang me ly nhu ti ng lqc cu6ng cu6ng. 84

83 NhL~t.ng ng(.)n gib mat tim nhqt thoang thoing ; hoa dem nd va mrii hurong tinh kh'i8[ than thanh ttr nhfrng canh d6ng xanl], ctia trdi, cda dat hoa lan, lan tram qua d6ng bang. Va bay gid ti8ng keu cda d8 btrng day, ran ca lang mac, nghe ra nhu am thanh ci ia bang t6].. D6 khoiig con ngap ngtrng, kh6ng nglrng l?i nl~['a. M6i.n6t, nhur tqu vqt ra, song sinh vdi nat sau, ttra hb nhfrng mau thdy tinh huy n. Gid khac tr6i qua, em a. Kh6ng cd chi n tranh tren ti`ai dat, va ngudi lam ruong, ngd nghe khong lo sg, khim phd ra bau trb.i trong dfnh mong. Gifra khdm hoa leo tren tudng, dudng nhu tinh yeu clang di tdi, ngdm nggp, nhin thang vao mat. Nhfrng canh d6ng tr8ng dau gfri gain tdri lang nhfrng thong djep hi n hoa ldin bang hurong tlicrm, nhu tan than phoi phdi cda thi6u nfr day thi ngay ngo tran trui. Lda gqn, man luc dudri anh trang, ri rao trong gi6 khuya... Ti8ng d8, ldrng lam the, cfing da phil I?c giqng... Nhung den rang sdm, ti8ng d8 trbi len lai, dung ltic chting t6i trd v6, lay bay, qua c&c 16i mom suong trang! Trang rfi, mau hung, va ngai ngd. Vd toan ca khtic cia d8 chi con la say trang vdi say sao vdi van v! lang mat], huy n bi va chan hba... Trong khi d6, nhfrng ang may ldn trang bqc, vi n mat mau tim xanh bu6n rti, clang khoan thai nang ngay day len ttr mat biin...

84 XLVI. DUA 80 MONG Nay La RO, ngucri c6 bi6t bqn tr6 nh6 den day lam gi khong? Chdng nd den xem ta cd Oho phep chdng dat ngucri di khong, chting n6 den d8 chng vdi nguroi xin chia kh6a chu6ng bb, chi u h6m nay. Nhung nguoi yen chi! Ta da bao chting ddrng hang... Chting n6 nhu died ca lti, La R6 a! Thi day, ca lang mac chi con nudc ngong ng6ng theo cuoc dua bd mong rna thai. Tdr sdm tinh strong, ti8ng ken d6ng, bay gid da re ci ti8ng, cat len trudccac quin ruqu, trong khi xe v6.i I]gqua xu6i ngu.q'c con Durdng Mdi. Ding sau nha chdng t6i, trong con hem, ngudi ta chuan bi cho doan dau thfi chi6c «Hoang Y6n», ttrc la chi c xe mau vang rna bay tre rat ham. Cdc sam lat gach, sam nao sam nay chua chi da bi tia hod d danh tang Oho cac nfr chanh clid khio. Con a ngoai dudrng, ud.c g1 nguroi muc kich dup'c ben ngu-di nang n5 kia, budc di dfing dinh, mti rang vdnh, ao khoac thhng thinh, ngam xi ga, kem theo du vi ci'ia rurgu, ctia chu6ng n8ta... 86

85

86 L6i chdrng hal gid chi6u, La Ro a, gap thdi khac nay la thdi khac vang v6 cd dnh mat trdi va ngay thi gi6ng nhur mat cai hang anh sang, trdng khi ban d#u.thi.1 va cac nfr chanh chd khao clang phuc sdrc, thi chdng minh, ngurcri vdi ta, s6 ra di bang 16i cfra nhs c`.ia bat nuoi thti, va chting minh s mon inen theo con hem rna vao lang. D?p xinh sao la lang que, trong nhfrng ngay ham nay, vi hoi he rna ngurdri ta t6 rdng nd! HQa hoan lam ta mdi bat gap dau dd trong vu6!n nho non hay trong khu vurdn nao d6 bang clang mat Ong gia nh6 ti lorn khom tren nhfrng chhm xanh hay tren lan nurdc trong... Xa xa vang d i len, nhur mat quang hi long trhm len lang mac, ti8ng am I cia khan gis, ti8ng v6 tay, t2hqc dau trurdng, ca mat st huyen nao tan loang dan theo buds chan binh than hudng v bi n... Va tarn h6n chting toi, La R6 nhi, ltic bay gid. cam thay mlnh la chtia t8 cfia nhfrng gi minh hi_en c6 nhd tinh cam, ch`'ia t ctia thien nhien, la tain than vt dai trang ki n, thien nhien mat khi duqc ton klnh thl clang tang Oho k6 nao xtrng clang cdi canh sac thanh lang cia ve d?p sdn lan, mudn ddi cia mlnh.

87 XLVII. DONG S9'. Nin thd. M6 hoi lanh. Bau trdti thap nghiet T :h`ay un8&tn:acn6gng.ai6( D[6a:i: y abta;i )n[:aiatnag:.: ld'. Im lang con nang ne them... Sam am, ran rt, bat tuyet, nhu cai ngap kh6ng dirt, nhu mat lueyng da k6ch xh tdr trdi cao d8 sam xu6ng lang, dam su5t h6i lau xuyen qua bu8i mai vang v6. (D6 ai tr6n n8i?) Toan th8 gi6ng loqi y8u du6i -chin, hoa -bign kh6i squ s6ng. Qua canh cfra s5 hfp he, n6i hai hhng rut re ng6 len Thug.ng d8, Thuqug d 16e sang mat cach the thi6t. Bang kia, phia D6ng, gifra nhfrng dam may ta toi, loang thoang nhtrng hoa cam quy va boa hang bu6n ba, vay ban, lanh tanh, kh6ng ludt thing bang t6i. Chuy8n xe sau gid - rna ctr rig& la b6n gjd! -ren ri du.di ccrn hang thdy, a gdc dudng, trong khi ga xa pliu cat ti8ng hat cho say. Chi8c xe bo hai nho di ngang qua, xe r6ng kh6ng va h6i ha... Chu6ng chi u! Mat ti6ng chu6ng ran, lac 16ng, tdrc tudi trong ti6ng sam. Chu6ng chieu t6i hau cia fran gian day sao? Phai chi chu6ng iin ti8ng cang nhadh cang tat, bang khong thi ngan nga mai hoai di cho phfi tat con dong. Va thien ha tram qua lrd lai, r6i kh6c, i`6i chang bi8t minh thich mu6n cai gi... (D6 ai thoat n8i?) Qua tim nao cfing lanh c6ng. Ti8ng tr6 con ori di ban phuong... La R6? N6 ra sao nhi, fro trui trong chu6ng d bai, vo phurong tqu ve the kia?

88 ---``~'u",u' XLVIII. MUA HAI NHO La R0 oi, nan nay, sao it c6 lira tii nho the! Bich chuong vi t bang chff to tudng rna van vo hieu : MUA u6t gid sdu tram. Lira cia nhfrng wing Lucena, Almonte, Palos dau h6t ca r6i, nhfrng than lira chat nang thdr vang long, nhs nhai mau mau gi6ng nhu nguoi, gan canh ta? Chting dan h8t ca r6i, nhfrng dan n5i du6i I]hau bat tan dirng hang gid chd' chtc cho 90

89 ngudi ta nghi6n h8t nho trong may ep? Rirqu mdi ep chay tran khap nco dud.ng va ben dan ba con nit htrng day chum, day hd, day to... Cac thhng nho lric bay gid vui v6 lam sao! Thhng nho cdng cho nha thd cfing vui v6! Dudi 95c cay h6 dao to Ion lam sut mdi nha, phu phen vdra hat vtra rfra thdng, gi fin ti8ng leng keng lanh lanh cfia xich sat nang n, vang doi. Chan da tram, nhfrng k6 chuyen tai di qua di lai, mang nhl-tng chum sang loang, sfii tan, day nude rugu mdi hoac day huy8t bo. Tit sau xa, ding kia, dudi trip nha met mai, ta nghe ti8ng men trbn tria, am tram, cfi.a cac the. d6ng thtlng, dtrng ltin ngudi vao mat d6ng v6 bao sach, thorn... T6i vao Almirante bang in t cfra rna ra bang cfra khac. Ca hai cda, that xinh tuo.i, v6n d6i xdrng vdi nhau, ph6 bay cho nhau thay hinh anh linh hoat quang rang cl ia minh. Khap noi quanh t6i, t6i cam nhan I.a tinh cia pliu phen...

90 Ngay dem, hal chuc cai may ep nghi8n nho. Dien cu8ng! Chdng mat! Vui v6 hang say the! Nam nay, La R6 a, cac cia sb d u ddng, va mat cdi may p, cai doc nhat, cai may a bai nu6i thh, va hai hay ba ngudi la da di.i, qua dd, Oho vi c ep nho. Va bay gid, La Ro a, minh phii lam cai gi chtr, bdi nguoi dan cd the 1udi bi8ng mai durgc.... BQn lira kia deo ganh nang ddrng lai nhin La R6 clang tho than thong dong. Vi 16 dd, d8 chting kh6i cd ac y, khinh bi La RO, toi dua La Ro den sam ben cqnh va, chat nho Oho nd, t6i dua D6 tdi may ep, ldch minh di gifra bay lira, that chain rai... R6i toi 16i La R6 di, tdrng chap, ttrng chap...

91 ft- P-T` XLIX. TIENG DEM Tdr ngoi ling 18 lqc vdi bau trdri sang d6 mo h6, nhfrng di u nhac nhip ba reo rat, hoai hucrng, nucyng th.eo con gi6 mat rna den. Thap chu6ng sdrng sqng, 6ng eo, te tdi, cam hcri, nghiem nghj, tren `mot phi8n trd'i lang thong, sac tim, phdr xanh, vang rcrm. Bang kia, ding sam nhg.ng kho gay rirqu t6i a.in cia ngoai 6, manh trang ta, vang, ngai ngd, vat mo[ minh tren song. Lang mac co tich vdi cay va b6ng cay. Chqt nghe ti8ng d8 v5 giqng, ti8ng dq dam giti.a nhfrng con nude nghm, mat hoi ham rim rim diu ding turdng nhu sinh ra tdr sao v& tren dat... La RO, ttr chi8c chu6ng ham ham, cat ti8ng hi-rau ran. 93

92 Con de. khong ngd, chac ham clang di lui di tdi. vi ta nghe ti ng lap, ba dau giam giat wh dai clang. r`6i em dju hcrn de cu6i chng im bat... Xa xa, mat con lira cat ti6ng hi, a dau ve phia Montemayor... K6 db, mat con lira khac nfra, phia Val... Mat con chd gau gau... Den sing qua den n6i hoa trong vudn gi fr ngu}ten mau sac nhu gifra ban ngay. Dudng.May Nude, a gdc ngoi nha cu6i cdng, dudi ngqn den dudng sac d6 lung linh, mat ngudi dan Ong b6 qu?o, thui thdi... Toi day ch5ng?... Khchg pl]ii. Bdi 1, noi day, trong bang ld nhd cia trdi cao nay day,,.thoang hucyng thcrm, huong lay lit anli vang do trang, do td dinh huong, do gi6 mat va bdng t6i tao Hen, toi bat gap minh dalig lang nghe cob tim minh clap tram va khong den nbip... Trdi cau van quay, em a, I.in rim...

93 L. XA RI TO Mat hu6i x8 chi6u d6 6i vao mda nho, t6i clang a Vudn Nho Bd Su6i, thi ben dan ba den bao t6i c6 mat thing mqi nh6 h6i toi. Toi len sam clap, nhung thang mgi cting da theo dudng man di xu6ng toi r6i. - Xa Ri TO I 95

94 Bhng thing Xa Ri TO gihp vi c Oho Roseline, vi hen the ngtrdi Porto Rico cda t6i. Ham di kh6i Seville d8 di dfu bo trong cac ngoi lang, wh di b ttr Niebla, chi8c do choang why mau wit vai, ddi, can tien. BQn hdi nho li6c mat nhln chdrng ham, v6 khinh khinh ra mat : bqn dan ba trdnh ne ban vi sg bqn dan ong kia horn la vl gift minh. Vtra mdi day, khi ban di qua may p nho, ham cd ddnh lan vdi met th&ng con trai, thing nay da can slit tai ham. T0i nhoel] mi ng cudi vd'i ban, chuyen trb than mat vdi him. Xa Ri T0 khong dim 8d sit toi, ham vu6t ve La R0 clang tat ngang qua day an nho ; va thing mgi, chng mc d6, nhln t6i rdt dtnh dqc...

95 Ll. Glfic NGb TRUA CU6I C NG Dep sao nga i e, vang vet, tai te la mat trdi chi8u, khi toi thtrc giac durdi g6c sung! Con gid mat kho khan, tap hucyng thorn vao cay nha.phi8n nliat nhoa, phe phay con thtrc gi.ffc rim m6 h6i cfia t6i. Nhti'ng chi6c la ldn cfia tang cb thu em d m. Iac lay nh? nhang, lam clio toi hoac la am dam hoac la loang mat. Turdng chtrng chting clang ru toi mat cach dat lac trong chi8c n6i dong dura tdr anh nang vao bang mat, va ttr bdng mat ra anh nang. Xa xa, sau lan sdng kh6ng khi thfiy tinh, chu6ng ba gid thong bao bu6i chi u trong ng6i laog hiu quanh. Khi nghe ra, La Ro, clang an ti.om cia toi mat qua dua hau ldn cd lop tuy8t min d6 tbam, ddrng nhin tdi, bat d ng, bang ddi mat ldn, chap chdn, cd con ru6i xanh dai da;ig bay quanh. Nhin thay mat nb ld dd the kia, inat t6i met m6i trd lqi... Gi6 mat thai lan nfra, nhu con bub'm mu6n bay rna cdnh nhtin, bang dung... canh budm... mi mat nang... khep lai, bat ngd. 97

96 I.11. PHAOB0NG Thing chin, an t6i xong, chting tot leo len di'nh d6i, sau cai cl]bi trong vudn, d bat gap. gifra khong khi yen ttnh ngdt hucrng cam thng tr6ng a b8 chtra nude, ngoi ling clang hoi l]e. Nfim say in?p tren nan sam clap, Pi-6-da, Iao gac vurdn nho, rtic tri va di m gid', ngd nhin tl.ang. Da khuya r6i, phdo b6ng 15p b6p. Thoat tien la nhfrng ti8ng tram, kh6ng r6. K8 den la h6a chau bung I.a a tren trdi cao nhu ti6ng thd dai, nhu con mat nd sao ngam nhin, trong giay lit, ling mac nhieu mau : d6, tim hay xanh. Va nhffng h6a chau khdc nfra, rd xu6ng, r c rfr, nhur bay trinh nfr kh6a than, chtic dau xu6ng, hay nhu nhfrng cay huy6t lieu nh6u chdm boa sang, tdrng giot mat. Dan chim c6ng rtc Ida! Nhfing dinh ntii thinh kh6ng lam bang hoa hang sing i Dan tri Ida chqy tram trong vudn sao! Ira R6, nghe m6i ti8ng n8, bin rdn ca chau than, n6 d6, nd tim, nd xanh theo 16e sang bat thantrong khong gian. Va trong Anh sang lung linh nay, v6n phdng dai hoac thu nh6 bang nd tren d6i, ta nhac thay doi mat to den cia nd hal hdng nhin toi. 98

97 Nhung den khi gid t6i coo da di8m vd trong ti8ng huyen nao xa xa trong lang. ta thay vet len trdi cai vircrng mien vang chdy quay trdn cia chi8c phdo b6ng cu6i chng, cai vucrng mien v6n bat ban dan ba nham mat bit tai, thi La R0 b6 chay bang vao cac vudn nho, nhu bi rna du8i, vtra hi long len sau bang rsng duong binh than.

98 LIII. TRANG I.a RO vdra u6ng xodg hal thddg nirdc lap ldnh sao cia cdi gi6ng trong bai nudi, n6 di v chu6ng, thong tha, lang clang, gifra dam hoa d?i quy. Toi dvi nd a cha, tta lung vao cot voi ch5ng cda, than tdi i trong mhi am'cda hoa. Phla tren cai mdi nh6 cb quyen mat mdi Sin din cia thang chin, lang mac a xa ngd vhf, ti8t ra hod n6ng cfia thong. Mat dam may den Ion, gi6ng con ga mai kh6ng 18 de trdrng vang, d6 ra mat vang trang treo tren d6i. Bfty gidr toi ng6 vdi trang :... Ma sola ha questa luna in ciel, che da nessuno cader fu i)ista mat 8e Tron in sogno..* LaRd nhln trang chain chap, tai phe phay phdt ra mat n6t kin em tai. Rbi n6 nhln toi, dam chieu, r6i phe phay tat kia... *Chi rieng gid khac nay la kh6ng tan bi n 6' trong bau tr6'i, c6 tan bien chang la d trong m ng.

99 LIV. KHOAN KHOAI La RO dha vdi Di An, con chd cdi d?p d long trang gi6ng nhu manh trang lu6i li6m, vdi con de xam da gia, vdi lfi tre... Di An nhay nh6t, net thanh, nhanh nh?n, trudc mat lira, lam chi8c lac rung`len nhe nhe, r6i dgm can vao m6m ltra. Va La Ro. chfrng tai len nhu hai ngon la ddra,. nh? day mat cdi lam con ch6 lan tron tren c6 hoa. Con de htic hdc vao La R6, cq mlnh vao chan, va dua.rang rdt tdrng cqng lan tren lung lira. K8, ngam mat dda cam chudng nhs hoac mat dda chic, de ng6 ngay mat lira, nhiy nhdt lan nfia, va vui v6 cat ti8ng be be, ngot ngao nhu dan ba vay... D6i vdi ben tr6, La RO la mat m6n.d6 choi that sir. Nd ch!u dq.ng nhtrn8 trb dien r6 cfia chdng nd kien nhad lam sao! Da chting nd kh6i te, nd di chain, n6 dtrng chan, n6 gia ngu, sao rna tai tinh thg! Va n6 cang bigt lam Oho chdng ngad, bang each vd budc nhanh bat than! 101

100 Nhfrng chiau thu trong sang a Moguer! Khi con gid trong veo cia thing mudi chu6t nhpn nhfrng Am thanh trong sing, chao oi! mat n6i klioan khodi tinh ttr vpng len ttr thung lting, lam bang loan nhfrng ti8ng de, lira, nhfrng ti8ng cudi con tr6, ti6ng lqc va chd sda...

101 LV. DAN V T T6i dem nudc u6ng Oho La RO. Trong den vang lang, thanh quang, cia bai nuoi, dem day sao vdi inay lang thang, ta nghe ra, a tren cao kia, nhfing ti6ng rit r6 ring bay bay khong nghi. D6 1a dan vit. Chting tim ddt rna tdi, tr6n bi n va tr6n bao. Ch6c ch6c, nhu the chdng t6i dj len cao gan chdng n6, lioac nhu the chdng sa xu6ng gan chting toi, ta bat gap ti6ng xqc xao khe kh8 cia cdnh, ci.ia m6, gi6ng nhu thinh thoang, trong lang, c6 khi ta nghe r6 ti8ng mat ngudi budc di tan clang xa. `Vd La RO, tdrng ldc mat, nghi u6ng. ngude nhin sao, nhu t6i, hay rihur nhtrng mau dan ba cda hqa si Millet, canh canh mat n6i sau c6 xtr di u v?i. khong chng

102 LVI. BE GAI Be Sdi la n6i vui mtrhg cia La R6. Vtra thay gdi ti6n lei minh, gifra dam tdr dinh huong vdi tan do trang nh6 va chi8c mti ron, au y6m g9i : «La RO! Nhs La R6 oi!», la con lira yeu quy mu6n bdrt thdrng va dam chan nhu dtra tr6, vdra hi len inn 6i. Be gdi, i y md qudng, ctr chui qua chui lqi dudi bung lira, da nhe vao La R6 va cd khi dua ban lay nh6 nhan nhdnh cam thng thanh khi t vao chi8c m6m h6ng to tudng vdi nhfrng chi6c rang dai, vang, nhu rang cua. Ho*c nfra, trim lay hal 16 tai xia cia lira. b6 sfra d8i ten lira dd each ds gqi : «La Rd! La R0 bt oi! Oi nh6 La RO! Nh6 tl teo La Ro! Nhs tl, ti teo La RO a :.» Trong nhfrng ngay dai thud fly, be gai rfenh bang tren noi trang, n8i troi tren doug song tfr than, kh6ng ai con nghl tdi La RO. The,rna be, trong con me sang, gqi nd mat cdch the luqng : «Nh6 La R0 oi I»... Ddrng tdr ngdi nha t6i am va tram ti8ng thd than, doi khi vgng lqi ldri than thd cia con vat ban. He sau muon! 104

103 Nhurng, Thugng d8 da dai ngo em sao rna phd phe, bubi chi u an tang! Thang c.bin, vdi mau h6ng hoen vdng, nhu ham nay, ta x6. Va trong nghia trang, ron ra thay la ti8ng chuong. trong hodt]g hen that sang trong, chi dan Oho em I?i thien clang!. T0i quay v, budc doc theo cdc bdr tudng, bu3n ba va don chi8c. T6i budc vao nhd bang cfra cia bai nuoi. r6i, lanh mat mqi ngudi, t6i xu6ng chu6ng, nari day t6i tinh niem, ng6i cqnh La RO.

104 LVII. MUG Tti Tren ngon d6i t6i tan va run ray trong gid khac sac tim nay, ten muc ti.r be con, - in bang den tren trdi chi u mau thdy tinh 106

105 luc -, thai chi8c sao say, dudi anh sang clap denh cda Kim tinh. Lan ltit gifra rl`rng hoa gid phtit nay tang hinh, nhfrng boa thcym ngao ngat tu&ng chdrng ta hinh dung duo.c hinh thtl cia chting trong b6ng t6i trhm lap, vang len nhfrng ti8ng chu6ng nhe nhang, bat dong, cia dan ctru tan mac khoan'n khac trong mat xd xinh nao than thu c trudc khi v6 lang. - Ong Of, udc gi con lh.a kia la cia toi... Ten thi8u mien, mud.c da trong nau them, lai cang kha ai nhdr cai gidr khac m6ng lung'.nay, vdi doi mat linh dong niu gi fr tdrng tia sang ctia khoanh khac, han tr6ng gi6ng nhu mat.dtra trong dam hanh khfft nhs tu8i, d tai Ira chuong cfia Bartolone Esteban, nha hqa si don hau a Seville. Toi rat cd th clio ham con lti'a... Nhurng n8u khong c6 nguoi, thi ta bi8t lam gi, hd La R6? Con trang clang len, tron vanh vanh, tren vhng Montemayor tieu sat, anh trang loang chain chain va em ai tren canh d6ng con vudng vat nhfrng dql anh sang mo li6 cfia ngay ; va men dat theu boa gid day la mqt nan dat mong, mat thtr vai rua thai cb tram guy nao khong hi u ; con cac ting da thi cao hcyn, gan gtii hon. am u lion ; con nudc d con su6i an tang thi r6o rat hon... Trong khi dd vang vqng len gigng ndi than sam, xa x6i dan, cia ten muc tfr : - Cha, udc gi con lira kia la ctia minh...

106 LVIII CHIM THUY YEN CHET Kia, La R6, thdy yen ca bqn tr6 sang horn nay ch8t trong 16ng bqc mat r6i. Phai rna, khb than. nd gia qua... Su6t mha dong - nguoi nhd kh6ng? - nd im ru, rhc dau vao long. Nhung h6 anh xuan quang bi6n ng6i nha rang md thanh khu vudn va khi nhfrng d6a h6ng my mieu nhat cia sam gqch khai nd, nd cting mu6n mtrng Oho cinh ddi dbi mdi, va cat tigng hot. Oi am thanh lieu y6u nhu len hen, keu nhu ti8ng tieu re! Di'ra ldn nhat trong dam tr6 clang san sdc cho n6, thay nd nan liet a gdc chu6ng, da chay nude mat r6ng len : - Nb thi8u tli6n gi Oho cam... C6 hat, c6 nudc I Phai, nd khong tlii8u th6n gi h8t, La RO. Nd chgt, la vi... phii nhu the! -cd the Campoamor, ten mat con thtiy yen gia khac, s6 ndi nhu the... Nay La RO, cd thien dirdng cho chim khong nhi? Cd virdrn cay xanh nao tren trdi trong, vudn cay nd hoa hang vdng. vdi nhting hz5n chin trang, chin h6ng, ehim xanh, chim hoang, khong nhi? 108

107 Nguoi hay lang tai. Den nay, bay tr6, nguoi va ta, chting minh hay dua con chim thiet mang ra vudn. Bay gid la trang tron. va dudi anh bac nhat nhd, ten ca hat toi tinh c`.ia chting ta, trong ban tay ngay ngo cda con b6 Bach, s gi6ng nhu mat dai hue nhqt vang heo tia. R6i minh s8 mai ting nd trong c i dat cia.cay hang ldn. R6i khi nao xuan sang, minh h&n phai th8y chim lia trai tim cda mat d6a h6ng bach ndo.db. Khong khi udp tan huong thorn s chi con toan la giai di u va, trong mat trdri thing tu, mat loat canh v6 hinh s ldrng bay lang thang gifra nhdrng am thanh reo rat sang ling vang trong.

108 LIX. THU La RO, bay gid mat trdri ludi bi8ng kh6ngchiu lb dau ra kh6i chan, va cdc nong dan thdrc`day sdm hon mat trdi. That su la mat trdi tram trui rna ti8t trdi thi lqnh. Oi chao, gi6 bfro thai oi la thai! Kia, tren mst dat. bi8t bao nhieu la canh rung : nggn gid sao rna sac canh the, sao rna thang tap the, den n6i cac canh rung kia sap hang song song d6ng ch{ v6 phuong Nan. Chi8c cay. gi6ng nhu mat chi6n cu nang n5, len dudng vui v6 c6ng tac hda binh ; va tren cac via he am Lrdt, hang cay wing tla, vfrng tin minh s8 xanh trd ]qi, ham hd sang len, nhu met day lb than diu Ida mau vang nhgt. soi durdng Oho budc di gap gap cfla chting toi. 110

109 Lx. chlfiu THANG Mubdrl Mria he da chain dirt va bqn tr6, theo dam la vang dau tien, da trd ]ai trudng. Tich mich. d nha, mat trdi cting i day la kho, ra tuz5ng tr6ng trai. Trong ao giac, vang vang rihrrng ti8ng reo ho xa xoi cdng nhfrng ti8ng cudi vang bat... chamt:ehnamk.h&:hhtindguco:]ng:::a: ]a%.air:i; i:ax:g:i cu6i chng, va khu vurdn, dtiig th&ng huong thcrm, nhu dung ngqn Ida, v phla trdi tay htrng htrc, bay ra mhi hoa hang khen khet. Im lang. La RO, i rti gi6ng nhu t6i, chang bi8t lam gi. Chain chain, n6 n6i got theo toi, tan ngan, vacu5i cring, vfrng tin, dam len ngudng cfra gach bang ti6ng v6 don kho, theo toi vao nha...

110 LXI. CHtJM NHO 86 SOT Sou nhfrng con mu.a dai thdng mudi, nhan mat ngay sing si.ia i`an ri.ia ann vang, tat ca chtlng toi den vudn nho. La R0 chd theo bti.a 5n dam va nan inri cda mffy be gdi trong chi8c th6, va trong chi8c th6 kin, d5 can bang, deo be Bach, hi6n lanh, tai tdi h6ng h6ng, n.hu hoa man trang. Duyen ding thay la lang mac h6i sinh! Nude am ap trong cac ngqn su6i, dat dai ciru mang :::rgn8ca]yu6: otnrg:ugatyr :onm5dtemqu%flfrvnagvdean :fntlg: valig, da bav ra bbng ding chim den. Thinh linh, dan be gdi, dtra trudc dtra sau, vtra chay vdra h6t vang : - Chhm nho-o! Chdm nho-o! Tren mat g6c gia c6i cb nhg`ng canh tham thurgt r6i ren con gift lai dam ba nggn la kho, den hhat va d6 son, mat trdi chdi lei nhuom hang mau h6 phfroh cda mat chdm nho trang va day dan, rang ra nhur ngudi dan ba x8 tu8i. Ca ben d u doi Oho dugc chdm nho! Corn Thing hdi dupe, giau chhin nho sau lung, toi ben xin nd. Va nd, ddra con gdi cam thay mlnh gan tdi tu6i lam dan ba vdi mat ga dan Ong, tt dong chiu y toi mat c&ch din ding, vui long nhud'ng chhm nho lai Oho toi. Nan trdi to d?p day clang. Toi Oho bay tre b6n trdi : mat Oho Thang, mat Oho B?ch, mat Oho Lola, mat Oho Be-ba. Con trai sau ctlng. tdi duo, gifra ti6ng cudi reo va v6 toy nhat loqt, Oho La RO, ltra ta ddp g9n gitia hai ham rang to tudng.

111 LXII. QUA Ltru. La Rd, dep lam sao, qua ltu day nay! Aguedilla gfri bi8u toi, da chgn gifra dam ltu d?p nhat trong vudn cia chi a vtlng Su6i Tu vi n. Khong cd qua nso nhu qua nay khi6n toi lien turdng s mat ngqt cia con nurdc sinh duang nd. Qua ntrc v6 t6t tucri, mat v6 tat tuoi mat m6, kho6 mqnh. Chtlng minh an chdr? La R6 a, cai hurong vi sao rna ngon, vdra ngay ngay vdra kho, c`.ia lop v6 vtra dai vtra ctrng bsm vao qua nhur re ban vao dat! Chura chi da tdi vi n89t dau tien - hoang ngoc thoat bi6n thanh hang ngqc - cfia nhfrng hat hien ra dinh li n vd'i v6. R6i thi, La RO, den lugt phan com litu, day dan wh t6t lanh, vdi d.p man the m6ng, vdi cai kho tai]g ngon ngqt lam bang nhfrng hat ngqc tia an dupe, day nudc va hang, nhu trai tim cia mat ni~r hoang thanh xuan nao kh6ng hiau. Sao rna qua cang day the nay, La RO! Day, an di. Ngon qua i Khoai lam sao, ham rang ctr ngap vao thit day dan, chin. tuoi tan, tham man! Khoan, t? kh6ng nbi dugc nfra. D6i vdi vbm mi ng la mat cam giac y nhu cam giac cda con mat lac vao me 10 mau sac hoang mang ci'ia chi8c, kinh bar,h hoa. H8t, liru hgt nhan r5i... La Rd a, nay ta khong con cay ltu nao. Ngurari tlii khong durgc bi8t nhfi'ng cay l u trurdc day lam cay canh 6. bai nu6i thd rang Ion cia kho ruqu Dudng Hoa. Chieu nao bon ta cl~ing den db... Qua cac 16 hang gidra may bdrc turdng d5 vd, ngudi ta khan pha thay nhffng sam nha a Bird'ng Sam HO.

112 m6i chi6c sam cd cdi d?p rieng, thay ling, thfty song. Ngudi ta nghe ti6ng col ctia khinh ky binh, nghe tigng lb ren Sierra... Day la squ khim pha mat phan ddt khac cia ngoi lang, khdc vdi phan dat cia ta, day ci chat tho cia ddi s6ng hang ngay. Mat trdi x8 bdng va mffy cay liru rdrng rtc nhu nhfrng kho thug quy gia, canh cdi gi6ng ram mat, cdi gi6ng c6 cay sung nhi6u cac ke va lam ntrt n6 thanh gi6ng day... Lqu.. thb sam quy bau ci.ia thanh ph6 Moguer I LTu bung ra gifra mat trdi hoang hon d6 tham! Luu vudn Tu Vien, ltu ham da Peral, lquu Sabariego, ltu a, cac thung lting sau va yen tinh c6 nhi-mg ngon su6i, gi6ng nhu tan tudng ta trong khuya, niu gi fr hinh bdng trdi h6ng I

113 LXIII. KHIEP VIA Bffa tin cia tre con. NgQn den mcr mang t6a dnh h6ng m m mqi len nem tuy8t. wh hoa phong ldr d6 chug vdi nhfrng trii porn mau me lam thin dugm, bang m t ni m vui b c bqo va khodi hoot, khung canh tinh ttr ngay thcr cia bao nhieu khuon c=#%tt:v& :: i;t6:nit::i:o:iega an:h3ng::z:s:u:,:voa:aincehb:i; tu8i, t6c hoe, dep, nhln bay tr6 rna mim cudi. Qua chi8c cda s8 nhin ra vudn, den trong 8dng, day sao, rung dong, ctrng ngat wh lqnh leo. Thlnh linh con be Bach vut chqy tr6n, nhu lan chop x?t, vao vbng lay cia in?. Im tang bfft than, k8 dd, ti8ng gh8 db ao, tat ca ben. nhanh chan va huyen ndo, d6ng chqy bay tdi tim ch6 ntlp sou lung me, nhin ra cfra sb, khi6p via. La R0 khd khao the I Chi8c dau to, trang, cia n6 dan vao 0 klnh, chi6c dan con to boi phan vi b6ng t5i. vi 0 cdra va vi n6i sg' hal, La Ro clang. ngam nghla, lang le va hiu, gian phong em a sang dnh den. 115

114 Lxlv. TINH THANG MUcrl MOT. Dem... La Ro a ngoai d6ng v6, nhe chd tren lung mat d6ng.canh thong thai lfra, than hinh gan bi nga,p ltit dlrd.i d6ng mau xanh luc to tudng, v6 tri. Budc chan cia nd dlu d5t, dsu d u nhu budc chan cia ngurdi thi8u nti lam xi8c Iffy the quin blnh tren sdi day sat manh mai, tinh quai... Tudng chdrng ltra khong cat buds. Doi tai dtng dtrng, no gi6ng nhu con 5c sen deo ngoi nha n6 tren lung. Nhfrng canh xanh doug day; htrng anh nang, htrng chin xi ni, gid. trang, qua - ghe qua! Qua nfra day, La R6 oi! - canh rd le, khb sd, xu6ng ldp bui trang tren nhfrng 16i dudng mdn hoang h6n. Khong khl diu I?nh mau tim nhat doanh vao van vat. Va trong lang mac nay day sap budc sang thing mudi hal ve khtlm ntlm dam tliam cda lira, dudi gdnh Bang, gi6ng nhu nfim ngoai. bat dau mang v6 thoat tuc. 116

115

116 LXV. CON NGUA CAI LONG TRANG Ta bubn, La R0 a... Nguoi bi8t khong, khi di Dgang qua Dud'ng Hoa, sap tdi V0m Cha, cting tqi ch6 hal dtra be song sinh ch8t vl set ddnh truce day, ta bat gap con bach rna nam ch6t, ng a cda ga Disc dfty. Dam ba dtra con gai nh6 gan nhu the tran tru6ng ddrng lang le bao quanh. Con be Pura they may di ngang qua ndi vdi ta rang ga Di8c, h t nubi nbi con ngta, da tim cdch tha rong nd, sang ham nay. Nguroi bi6t, con vat kh6n kha cting gid nhu ga D6ng Lien, va cting tan tat nhu ga. Nb kh6ng thfty, khong nghe gi ntia h8t. va khd long cat burdc... Khoang ndra trua, nd trd v c6ng nha chd. Chd n6i chu, mu6n lay dhi danh du6i nd di. Nd khong di. The la chd lay chi8c li m ra thoc nb. Thien hq db xo lai va. bi nguyen rda xdc xi m tdi tap, ngira b6 ra di v phla dau dudng. than hinh khap khi6ng loqng choqng. BQn tr6 nem dd, la het... Cu6i chng n6` quy xu6ng va bqn kia k8t lieu ddi nd. Cting c6 mat thodng dong long trac an quanh quat con ngta : - Thai, d8 nb ch8t Oho yen I - lam nhu the ngucri hay ta c6 mst t?i dd, nhung s thucrng hqi kia cting bap benh nhu con budm bay +chdrd vdrn gifra tim bao. 118

117 Ltlc ta bat gsp n6, nhdrng hon `dd con la li t cqnh n6, va con vat ding thuorng da lquh nhu dam dd r6i. M t mat cia nd md ldn, d6 la con mat inn Tic nd con s6ng, rna bay gidr nd ch6t di, con mat nhu the ngb chtlng ta. L6ng trang cda nb la vet sang duy nhat cda con dudng u din, tren d6 bau trdi chi u, cao ngat gifra tiet l&nh nay, nhap nho thanh nhfrng dgt may h6ng lot phdt ch&y dai den vo bien," --i_.= =E-

118 LXVI. EON HAT DAO La FLO, hay nhln nang buds xuoi theo con dudng dudi dnh mat trdi mau d6ng, nang di thing ngudi, kieu hanh, vai de tram. khong nhin ng6 ai... Sac dep da phai tan, nhung van con r6 net, va uy nghi nhu m t cay s6i, sac d?p gifra mha dong sao kh6e the. khan quang bu c vao than va vay xanh cd vi n 15t phat, Ibm d6m trang! Nang di den toa Thi chinh xin phep cam l u, nhu 1 thudng. sou llrng nghta trang. Nguoi bi8t qua rna, La R6, nhfrng chi8c xe lan t6i tin cia ben hit dqo dffy. xe vdic&i Ida ddt gifi'a trdi, vdi bqn dan ba diem dtia, vdi bay lira s6ng dd ch8t dd gain hham cdi ch8t chung quanh minh... BQn lira, nghi coi La R6! Ham chtlng nd, trong cac bai nuoi thap le te, gid day run sg. lira cia Friseta, n8u dinh hot ra ban hit dqo! Phan toi thi yen tan v La RO, bdi vi bqn hat dao, mu6n tdi chu6ng cia nd, cting phai bang qua mat nfra ngoi lang, va cfing bdi vl Rengel, ten gdc, thuong men ca hat chdng toi. Nhung rna, d8 choc. d8 doa n6, toi om giong, thanh ra gigng t6i u6n eo mat cdch hac din : 120

119 - Di vao nhanh, RO I Vao nhanh ddng cbng.. di bay RO, van thtra bi8t bqn hat dqo dau c6 bat n6 di, lfrng thdrng budc qua c6ng, cbng ddng lqi sau lung nb, ken theo ti8ng am ran r6i ctia kinh vdi sat. K6 dd, nb nhiy va 16ng len, tor sam cam thach ra sam hoa, va ttr sam boa ra bai nuoi, trong doqn dudng ch?y tr6n ngan I]gdn d6, nb lam,gay - con vti phu I - cay blm bin xanh.

120 LXVII. DudNG BBNH Tdr phbng du5ng benh, cd anh den vang y6u dt va c6 than man trai em. t6i nghe ra, trong dudng den, nhu trong ccrn m ng mi day sao, mfty con lira.nhe budc tdr cdc cdnh d6ng di ve. c6 them bay tr6 nh6 no dha la het. Tdi dodn ra may cai dan to den cfla lira va mat may thanh td c-fia tr6 nh6 clang ca hat, xen lan vao ti ng hl, nhfrng ca khtlc Giang sinh, bang m t giqng thdy tinh va kin ngan. Va toi cam thfty. quanh lang, mat dgt kh6i day cda lot trang, mat lan hoi ttr cac bb, mat hoi thd tdr nhfrng gia dinh di6m phtlc... I.Ong toi tuon trao, trodg lqc, nhu mat ngon thdc trdi vgt ra ttr trong bbng t6i, tdr dinh con tim. a.i hoang hon cdru the! Gid khac cfia long. vdra mat m6 rna vtra am cting, ngap tram anh sang vd bien I Ben ngoai, chu6ng reo vui gifra ngan sao. La RO vui lay, hi len trong chu8ng, trong gid khac nay vi trdj thl that gan men chu6ng cia nd tg h6 nhu xa lam... Chqnh long. y6u sdrc vd dcrn chi6c, toi cam thay, gi6ng nhu Faust, nude mat tuon trao

121 LXVIII. BINH MINH Trong nhtrpg bubi binh minh troi chain chain cia mtia dons, khi dan ga nhanh nhau thodng thay nhrrng anh hang dau tien cia ngay chdm map rna len ti6ng don chao Itch lam. thl La RO, ngfi chin che. hl len kh6ng ngtrng. Em a thay. thde day xa xa cia La RO, trong anh sing ttr trdi cao lap qua khe phdng I Gfing ham h6 nhlh thay ngay len, toi nhd tdi mat trdi, ttr ch6 giuchg em. Va toi nghi tdi s6 phan cda L& Rb ding thuong, gid nd khong lot vao ban tay thi nhan cia toithi, c6 16 da giqt vao tay mot` k6 ban than nao d6 ; bgn :.,8`;fr3udggcv::g:al?.? ymgjt onkgh:rge!::8j?%ba: ntra, mac vao lay bgn di hat dao hoi him kia, bob Eiz,`hv&:ttra:n]gtr:h:8`::; :: :g:6nga-xenvaxau La R0 hi len lan nfra. N6 bi6t toi nghe tdind khong? Can gi? Trong khong khi em diu cia ngay mdi hi n, tudng tdi nb df)i vdi toi cfing thd vi nhu blhh minh. Va, nhd Trdi, chu6rig cia nd cfingam ch.ng, cting tinh tdr nhu chi8c noi, cfing d8jyeu nhtr y tudng toi. 123

122 LXIX. GIANG SINH D6t lfra ldn trong canh d6ng...! Nay la chi u Giang sinh, va mat trdi nhgt nhat chi6u dgi a hd bau trdi song suqng, khong may, xam xit mat mau thay vi xanh ngat mat mau, vdi met ann wing loang thoang, khong phan d3nh dug.c, phia trdi tay... 86ng dau, day la mat ti ng n8 chat chtla cia canh xanh bat dau chay ; r6i mat dgt kh6i day b6c len, trang nhu. da ch6n trang, va cu6i cdng la nggn lfra, lfra du8i khdi di va lap day kh6ng gian bang nhffng lfra thuan khi8t, bfft chct, nhu li6m khong khi. 124

123 Lfra trong gid! Nhffng vong linh hang, vang, tim, xanh, clang len 16i vao mat bau trdi thap, bl an, clang tan lqc vao noi dau kh6ng hi6u, d5 lei mat mhi than h`6ng vat vudng trong khl lanh! Canh d6ng thing mudi hai. gid day 5m dp! Mtla d6ng dupin tinh! chi6u Giang sinh cda bon ngudi sung sudng! Nhfrng cay nha phi6n gan dd nhu the chiy tram. Phong canh, qua bau khi n6ng, lay bay va lqc sach nhu th5 lam bang thdy tinh dong day. Va lfi con cia ngudi gidp viec, khong cd durap madg c6, xar xac va bu6n rau, tign lai gab ngqn lira ldn, da sudi d6i tay ctrng c6ng va nem vao lo lfra nhfrng trai d6 rdrng va trai lat nb 16p b6p nhu ti6ng sdng. Chting nd dtia vui the! Va chtlng vet mat cai bang qua d6ng lfra ldn clang dan dan nhu m d6 man dein! Chtlng lai hat :... Ndy in? Marie coudi hi n, Ndy Joseph ceutil hi n... T0i dan La R0 lai, giao La R6 cho chting nd de chng nhau vui dtla.

124 LXX. MtJA DONG Thug.ng d6 clang ng trong dien dai thdy tinh. Ay la ta mu6n di6n ta rangtrdi clang mua dd, La R0 a. Ti.di mua. Va nhfrng chi c boa cu6i cdng rid mha thu khang khang giti lei tren nhfrng canh cay mat khi huy8t, triu nang nhfrng hat kin cirtrng. Trong m6i hat, mat bau trdi, mat di n dai thdy tinh, mat Thuqug d8. Nguoi hay ngim dda hang kia : n6 mang tren minh mat d6a h6ng nude, va n8u ta lac lay hoa, nguoi thay khong, thi mat d6a hoa sing khac rdi ra, nhur long nb, d8 boa h6ng a lei, i dot wh tan tia, nhur long ta. Nurdc at cting tucri vui nhur mat trdi. Nguoi cdr nhin di, lti -tr6 di chan khong, barn tim, kh6e khofn, chtlng nd nhay nhdt vui v6 bi6t ngan nao. Va ugucri cdr nhin hq hang nha chin s6, theo cach n6i cia Pat B0ng y st cia nguof, huyen nao, bat ngiv lam sao, chtlng chui nhdi vao cay leo, vao trurdng hgc. 126

125 Trdi mlra. H6In nay, mlnh khong ra d6ng. M t ngay chiem nguang. Ngtroi nhln ooi, nurdc db tdr 6ng x6i mdi nha xu6ng ; va hang coy keo sqoh s hon, da khdi st a day b6dg t5i nhung van con le lei inh vang, va chigc thuyen manh cia bob tr6, ham qua bi )Qt vao dam c6. nay b nh b6ng trd lqi trong h6. Va gid day ngiroi hay ngam xem, dudi bdng mat trdi nhct nhqt clang tdi hi n, tat ca v6 dep cia mchg trdi xuat phat ttr nha thd va den ch6t ngdm gap chdng minh. ii-::--i-:i,-==--=h_

126 LXXI. DEM THONG Nhti'ng san thuqng t8 ong mau trdng cat r6 net. Iqnh ngat len men trd.i xanh tuof vui, bust lqnh, lffm tffm sao. NgQn gib bfro, cay nghiet va am tham. ve vu6t nhfrng mat may nhu luai dao sac. Ai nay nghi rang minh gap lanh va ntip sau trong nha, kin cbng. Nhung chtlng minh. La R0 nhi, chdng minh cdr khoan thai rna buds, nguof cd long ffmva tfm chan cia ta, con ta thl ob longta, mlnh di qua ngoi lang sang trong rna qu?nh qua. Stfo mquh ben trong nao bang d5 ta day, nhu ta la m t thap dd kien c5 d i mat ndc bang nguyet ngan. Nguoi flhin bao.nhieu vi sao kia! Sao hang ha sa s6 khi8n ta chdng mat. D thudng da trdi la m t the gidi cda bay tr6 rna bay tre clang doc Oho tram gian nghe mat trang kinh cau lam bang tinh thuong ly tudng. La RO cri, La R6! Ta dam ddnh dbi ca ddi ta, va ta nhffng mol]g bguoi bang long clang tang ddi nguoi, Oho v6 trong sang cia dem thang giengvdi vgi, den that sang, that trong, that co tich nay I 128

127 Lxx. riot Ru c Sang nay, La RO dep t! H0m nay la thdr hal Hoi Rudc. va dam tr6 khoac do long lay lam nhfrng ten dau bd, ten h, ten rna-ro, chtlng da trang hoang Oho dam rndc, theo ki8u ngudi Maure, bang nhfrng do mao vdi nhfrng thtr boa hoe nang ne mau d6, luc, trang, vang. 129

128 Mum, mat trdi va lanh. Dtrdi ngon gi6 bac bu8i x8 chi u, hoa giay dd mau lan lan song tren he, va ben deo mat nq, lanh cdng, ddt ban lay nbi gan xanh vao.dd loqi tdi. Khi chdng toi den ncri, vai phu ndr cai trang lam mu dien, do scr mi trang lung thung, t6c den bay bay cd cai nhting day boa luc, xtim quanh La R0 hqp ca am I, va nam tay nhau bat dan vui v6 Dhay quanh lira. La RO, ngcy ngac, dtng tai, ng8ch dau wh, gi6ng nhu con bb cap bi lfra vay, giam gist tim 16i tau thoat. Nhung La Ro be qua, may mu dien kh6ng sg va ben ho ctr quay quanh, quay quanh gifra ti8ng cudi ti8ng hat. Dam tr6, thfty lira bi cam tti, ben cat ti8ng hi, cho ldr\a bat chude theo. Tham thoat cong trurdng chi con la mat hgp tau ngqo ngh6 lam bang ti8ng d6ng, ti ng hl, ti8ng cudi, ldi ha(, tigng c6i, ti6ng tr6ng deo lac... Cu6i chng, La Ro, quy6t dinh nhu mat ga dan ong, b6 gay vbng vay va chay tdi ben tdi, sdnh nude ki u, mat n6 dam le, yen cirong long lay thi trui lui. Gi6ng nhu toi, nd khong mu6n hba minh vao cac dam rudc... Chtlng t6i khong sinh ra d8 lam vi c dd-.

129 LXXIII. CAI CHET T0i hat gap La RO Dam tren nem rarm, dnh mat but5n va hien. Toi den ben, ve vu6t n6, va vtra ng6 ldi vdi n6 vdra mu6n cho nd dtrng len. Con vat kh8 sd b6ng dtng h6t than hinh day, met chan hay con quy... N6 khong dd sdrc... Bay gid toi du6i chan nb ra tren mat dat, au y6m vu6t ve lan nfra, va cho mdri vi thtl y den.

130 Lao Dqt Bang, thoat thffy n6, da chtii cai lnat bt sam s6m ctia Ong dan dn ca xu6ng tdi cam, vao khoang tr6ng gifra bung coo lira clang thuong. va dua qua dua lai tren ngpe n6 cai dau d6 phtrng cia 6ng gi6ng nhu qua lac. - Khong xong r6i, phai khong Ong? Toi khong bi8t 6ng tra ldi gi... Rang con vat khan nan toi mang... Khong c6 gi... Rang la bi dau... :aatn STr%tn[:%t :.:.aydocnaokhonghi5u...rang Nfra trura, La R0 ch8t. Chi8c bung nh6 bang bang gon phinh tru.o.ng nhu qua d!a cau, va ban vd, cdrng khu.ng, mat huy6t, cli8ng len trdi. 80 long quan trong gi6ng nhu mai tdc bang chi gai bi m6i not thudng xay ra vdi mffy con btlp be cti, khi cd ban lay ludt chain vao thl mdn ra nhu mat n6i buz5n tan tanh thanh bui ham. Trong cai chu6ng im lang, mat con budm vdn bay, nd frng mau len m6i khi bay qua tia nang a cda to vo...

131 Lxxlv. sau NHcr La Ro oi, nguoi trdng thfy chilng ta phai khong? Ngucyi thay r6, phai kh6ng,., dbng nu.d'c sang lanh d may clap nude reo cudi thanh than trong vudn nhu the nao, va fiamn I::'g; tnr::ggacnhhu::nqguas:3 + cay boa me diet luc vdi tim, h6ng vdi vang, dudi dnh mat trdi con chi8u tren d6i? La Rd:oi, ngucyi tr6ng thay chitng ta phii kb6ng? Nguoi thfty I.6, phai kh6ng, bay lira nhd ci.ta dam dan ba thg giat leo len con d6c d6 cl'ia May Nude Cti, bay lira nh6 u. oaf, khap khi6ng, i e d6i dien vdi `r6 trong sang menh mong clang n6i dff i vdi tr i lam.lhanh mat kh6i thfiy tinh r c hao qiiang? La R0 di, nguoi trong thay chtlng ta phai kh6ng? Nguof th5y r6, phai kh6ng, bay tr6 da ds tim ngat chay lu6n gifra dam cay nha phign mang tren canh nhfrng nu hoa thung dung, nhu mat dam phcyn phd.t nhfrng budm trang mcy h616m d6m mau son? La R0 Of,ngucri trchg thay chting ta,phai kh6ng? Ngucri trong thfty chtlng ta, La Ro h5i, phai khong? Phai, ngucri thay ta. Va hlnh nhu ta con nghe nfra dfty, nghe trong ta duong trong su6t - phai rna, phai, ta nghe...- ldi van vi trong ti8ng hi dugm tinh cia ngurori clang them net em d m Oho Lfing Nho... i

132 LXXV. NGUA G6 Toi da mac len chi6c ng a g6 nao yen ctrcrng, ham thi8t va day trong cia con La RO toi nghi p, va toi da dem tat ca len vta th6c ldn, trong cai x6 xinh tang quen cb may chi6c noi tr6 con nam la li t. V a th6c nay rang, im vang va cd dnh mat trdi. tdr day ta th5y toan dien lang mac Moguer : nha may xay, man d6, ben trdi ; trlrdc mat, lap trong rsng thong, `la Montemayor, vdi c&nh trfingtieu sat ; sau lung nha thd. khu vudn Trdi Thong e ap ; phla Thy, la bi8n, bi n day nude 8dng len bang nhfrng dgt thdy trieu mdra ha. 134

133 TI'ong vu nghi he, ire con len chcri d vqua thdc..i Va the la may chi8c xe dugc k6o di b.ang nhfrn8 chi8c gh8 lat ngtrq.c n5i vao nhau dai clang dac ; va nhfrng rap hat thi lam bang giffy bao boi bet mau thb hodng ; them nhfrng nha thd'. trudng hqc... D0i khi, leo len chi8c ngqua g6 kh6ng h6n. r6i dam chap v6 tay vtra phap ph6ng vdra le iang, chtlng nb ph6ng ng a bang qua cdnh d6ng tudng i,r9n8 : -Hi, La RO! Hi!

134 EEEiEE=

135 TXXVI. SRU Vo Chi`eu nag, t6i di theo lit tr6 ra tan m`o cia La R6, tl`ong khu i]udrn Trdi Th6ng, dudi c i edy thong trbn ttia, nhan tdr. Chung quanh, ti'et thdng tut da a."em ti.ang ddt am bang nht±ng hoa lan nh l quang to l&n. Tr6n anu, trong vbm thtig lqc dureyc phet trgn bang mdu thi6n thank, chim hot, i]d din thanh rfo r&l m&nh mat, bay budm ud cudri cert, lan cea dan trong nggn gi6 vdng cha bul6i chi`eu tim d_p. nhu met gidc m ng trong sdng lib met cu c tinh d`oi mbi. Dan ncri. bag tr6 ngurng ti'eng rco hb ngag. Ldng thinh vd trang trgng, nhln c;ham ijdo mat t6i bang nhttng dnh mdl I. c sang. chting d`on d p h6i t6i bang nhttng c&u khac kho&i. Btig gidr t6i nhin ccu6ng dtit : 137

136 -. _la R6. _lfq be b6ng cfia ta cri I nsu qua nlur i_a.nghi,. ngur?i_hi n gi& Gang 6_ trong rty}t-ding c6 I_r6i} i_idi i]d chb i_r6n lung len cfia ngurori cha tirdnh h_di _dpng : _th_i_ lhh h6i ngurcri c6 qudrn ta chdng? Ori La R9_,.n6! di. _n.6i di : ngurori con nhdr ta kh6irg? Vd nhur thee n6 dp ldi t6i, met chi c -budm i.r`&ng Thf _.min.h, ndy gidr kh6ng. 9cudl hi n - tinh 4bn n_6 dtig chdng? - udn bdrg m6 mdi; gii±a dm lan nh l quang, tdr d6a ndy sang d6a khhe...

137 MUG LUG

138 I. LaR Budmtrang... Ill. Tro chcri ldc sam t6i lv. Nhatthpe... V. Crnlqnh... VI. Ongdien... VII. Chuong chi u `.. VIII. Caigai... IX. Chim en XS Chu6ngngTa... XI. Thang be tho ngay. XII. Canhd6tham... XIII. Conv?t... XIV. Trdv8... XV. Mha xuan... XVI. B8chtra nude... XVII. Conch6 gli6... xvlll. Nudeth... XIX. Tinhthangtu... XX.` Cbim ththy yen bay. ':i. E:nd[odr:ti.nh.qu.ai: : XXIII. Doan B0 he mien.. XXIV. H0nthe... XXV. Chi8c xe nh6 bdnh g6 XXVI. DatBong... XXVII. Thang bevanudc. XXVIII. Tinh ban... XXIX. Chiruem... XXX. Con be mac benh lao

139 XXXI. Hanhhuong... XXXII. Thi 8TRonsard.. XXXIII. D6a hoa ben durdng XXXIV. Gi6ng nude. XXXV. NgTadd.. XXXVI. Luhoc.. XXXVII. Ngay 18 Thdnh XXXVIII. Dqo chcri.. XXXIX Nha nhem t5i XL. Nang va chhng toi XLI. Chin s6.. XLII. Mhahe.. XLIII. Chdy rtrng. XLIV. Chd nhat.. XLV. Ti8ng de.. XLVI. Dua bo mong XLVII. Dong... XLVIII. Mria hdi nho XLIX. Ti8ng den. L. XaRiTO.. LI. Giac ngd trua cu6i chng LII. Phdo bang. LIII. Trang... LIV. Khoan kboai LV. Dan vit. LVI. Be 8ai.. Lvil. Muc tfr. LVIII. Chin thdy LIX. Thu,,, LX. Chi u thing mudi

140 LXI. Chhmnhob6sdt... Lxll. Quaiquu... LXIII. Khi8pvla... LXIV. Tinh thang mudi mat. LXV. Con ngta cai long trang LXVI. Bon hatdao... LXVII. benh... LXVIII. Binh minh... LXIX. Giangsinh... I.XX. Mhadong... LXXI. Demtrong... LXXII. Hoirudc... mxlll. Ca.ich6t... LXXIV. Saunhd... LXXV. NgTag6... LXXVI. Sauvcr...

141 CON LtrA va T0i, TRuyEN c A JUAN RAM6N JIMENES, Do Bbu Y D]CH, MINH HOA CbA BA.LTA- SAR LOBO. AN TIEM XU{T BAN LAN THtr NHXT 3.ooo cu6n THEN TOAN GI Y T6T, IN XONG THANG 12/1973 SAP CHt} TAI XudNG IN HONG HA 82 TRiN BiNII TRONG - SAIGON - LAM PHIM, CHAY OFFSET TAI XudNG IN VO TANH 29, V6- TANH SAIGON - MAU BiA IN THEO BAN CHiNH CbA NHA xu T Bha seghers K.D. s8 5214/PTUDV/KSALP/TP ngay ngay phit hanh thing 3/74

142